Home Maatschappij Verloren warmte, verloren geld

Verloren warmte, verloren geld
V
.

Zowel in de industrie als in de huishoudens komen grote hoeveelheden energie en warmte vrij waar niks mee gedaan wordt. Zonde, want met de juiste technologieën kan een groot deel toch gerecupereerd worden. “Het potentieel is gigantisch.”

Alleen al in het Antwerpse havengebied gaat naar schatting jaarlijks 480 megawatt aan warmte verloren bij industriële processen. Dat is genoeg energie om de volledige stad Antwerpen gedurende een jaar te verwarmen. Toch zonde zo’n verspilling, vond ook professor Chris Stevens van de Universiteit Gent.

De ingenieur ontwikkelde daarom een soort ‘chemische warmtepomp’ om die energie te recupereren. “Het werkingsprincipe is gebaseerd op de werking van levende cellen. We proberen warmte vast te houden in een fosforzuurstofbinding en ze op te slaan. Door die binding later te hydroliseren (in contact te brengen met water, nvdr.) kunnen we ongeveer de helft van de warmte opnieuw bovenhalen.” Het systeem, waarvan nu een pilootproject draait, werkt met restwarmte van 90 tot 150 graden Celsius. Voor de industrie is die nutteloos en dus wordt ze geloosd. “Met ons systeem kunnen we die warmte terug oppompen tot ruim 200 graden, zodat ze opnieuw bruikbaar wordt”, zegt de professor. “Het poten-tieel is gigantisch: in heel Europa gaat er op deze manier 60 gigawatt aan energie verloren. Dat zijn ongeveer dertig middelgrote kerncentrales.” De pomp van professor Stevens heeft niet meteen residentiële toepassingen, daarvoor zijn de temperaturen in huis te laag en de gebruikte chemicaliën te gevaarlijk. In de industrie zijn de applicaties echter legio en het mooie is: daar zijn nog veel meer processen waarbij warmte verloren gaat. “Denk aan alle bedrijven die droogprocessen moeten gebruiken. In de voedingsindustrie bijvoorbeeld, of bij het drogen van lakken. Ook in de rookgassen uit schoorstenen zit nog heel veel warmte die zou aangewend kunnen worden.”

In heel Europa gaat 60 gigawatt aan warmte verloren in de industrie

Chris Stevens

Maar niet alleen op fabrieksterreinen gaat veel bruikbare warmte verloren, ook in huizen en kantoren is dat zo. Gelukkig bestaan er ook daar al verschillende technieken om die gratis energie toch te gebruiken. De warmtepomp bijvoorbeeld, waarmee je water kan verwarmen met energie die in de grond of in het grondwater zit. Dat water kan je dan gebruiken voor bijvoorbeeld de vloerverwarming. De warmtepomp verbruikt zelf ook wel stroom, maar toch kunnen hier belangrijke besparingen mee gerealiseerd worden. Stadsverwarming is dan weer een collectief verwarmingssysteem waarop meer dan één huis wordt aangesloten. De restwarmte van bijvoorbeeld grote industriële sites of verbrandingsovens wordt daarbij gebruikt om huizen te verwarmen. Omdat er flink wat graafwerk bij komt kijken, ligt het grootste potentieel bij deze techniek vooral in nieuw te ontwikkelen stadswijken.

In de stad Leuven loopt dan weer een project waarbij warmte wordt gerecupereerd uit het afvalwater uit de riolen. Zo’n 93 appartementen zullen op die manier van verwarming en sanitair warm water voorzien worden. Het rioolwater dat voor het appartementsblok stroomt, wordt opgevangen in een collector en daarna door een warmtewisselaar gejaagd. De onttrokken warmte voedt vervolgens een warmtepomp waarmee zowel het water uit de centrale verwarming, als uit de waterleiding tot de gewenste temperaturen wordt opgewarmd.

Nog een andere interessante technologie is de WKK ofwel warmtekrachtkoppeling, een installatie die tegelijk warmte en stroom opwekt en dat tot 36 procent efficiënter doet dan wanneer die apart worden aangemaakt. “Het komt er op neer dat de warmte die vrijkomt bij de productie van elektriciteit een nuttige toepassing krijgt”, zegt Véronique Vens van het Vlaams Energieagentschap. “De elektriciteitsproductie zelf kan op heel wat manieren gebeuren, met gas- en/of stoomturbines of inwendige verbrandingsmotoren. Er wordt ook continu aan alternatieven gewerkt, zoals bijvoorbeeld de stirlingmotor.”

Het vervangen van een cv-ketel door een micro-WKK zal de stookkosten in eerste instantie wel verhogen, maar daarna worden de voordelen duidelijk. Vens: “Er wordt meer brandstof gebruikt, maar anderzijds wordt veel minder stroom van het net gehaald, waardoor de elektriciteitsrekening bijzonder laag wordt.” Een kleine WKK voor residentieel gebruik van ongeveer 1 kWe is voorlopig wel nog vrij duur, omdat ze nog maar heel recent op de markt zijn. Je moet rekenen op 10.000 à 15.000 euro. Vens: “Voor installaties van 5 kWe, voor de collectieve woonprojecten, neemt de relatieve prijs wel al snel af. Dan spreek je vanaf 25.000 à 30.000 euro.” Het hergebruik van warmte vergt dus wel een initiële investering, maar een terugverdieneffect is er ook. Door de slinkende voorraden aan fossiele brandstoffen en de bezorgdheid over het milieu zal ook deze aanpak in de toekomst ongetwijfeld steeds belangrijker worden.

tekst Frederic Petitjean

Lees meer.

Het turbulente huwelijk van recht en IT

Privacy, cybercriminaliteit, hacking… ICT-recht is een rechtstak die de laatste jaren voortdurend nieuwe uitdagingen op haar bord kreeg. Met de wet op het ethisch hacken en de GDPR-richtlijnen duiken opnieuw belangrijke dossiers op.

IoT, AI en blockchain: de heilige drievuldigheid

Internet Of Things, Artificial Intelligence en blockchain: het zijn drie sterk opkomende technologieën die vooralsnog vooral afzonderlijk van elkaar worden genoemd. Jammer, want als trio hebben ze het potentieel om écht revolutionair te zijn.

Doe het met fair. Hoe maatschappelijk verantwoord ondernemen

Het is je misschien al opgevallen: onze aarde heeft steeds meer haar kuren. Winters worden warmer, zomers schroeiend heet. Oceanen hebben een uitgebreider plastieken rijk dan zeedierenrijk, en tijdens een wandeling door de natuur kwam je ongetwijfeld de nieuwe soort afvalboom en zijn struikvarianten reeds tegen. Milieubehoud staat prominenter dan ooit op de agenda en dat zal ook de gemiddelde consument geweten hebben.

Jouw happy garden

Huisje, tuintje, kindje. De tuin speelt nog steeds een grote rol bij het kiezen van een woning. Maar niet elke tuin is dezelfde. En iedereen heeft zijn eigen smaak. “Mensen durven terug te kiezen wat ze écht leuk vinden.”

Een nieuwe industriële revolutie

Het stoomtijdperk, de lopende band en de microchip hebben elk ooit een industriële revolutie in gang gezet en nu mogen we ons stilaan opmaken voor ‘Industry 4.0’. Wat gaat dit teweegbrengen? Hoe zal dit de productieomgeving veranderen? En wat brengt de toekomst? Drie experts zetten er hun tanden in.

3 manieren om Picardisch Wallonië deze zomer te ontdekken

Weet je niet wat te doen deze zomer? Trek eropuit in Picardisch Wallonië. Deze regio heeft heel wat te bieden voor de hele familie en doet je even wegdromen in eigen land.

Archief.

Griet Deceuster:‘Onze visie op mobiliteit verandert’

Eeuwenlang zijn steden drukke plaatsen geweest, en ongetwijfeld zullen ze dat ook in de toekomst blijven. Maar de mobiliteitsoplossingen van morgen zullen verschillend zijn van die van vandaag. Griet Deceuster, directeur TM Leuven: “We gaan minder en minder zelf rijden, en meer en meer van diensten gebruik maken.”