geboorteverlof
Diversiteit

Geboorteverlof: Waarom het belangrijk is dat ook papa luiers ververst

12.04.2024
door Amaryllis De Bast

Verwacht je binnenkort een baby? Er is veel veranderd in hoe we denken over de rol van de vader bij de geboorte van een kind. Vroeger werden vaders gezien als kostwinners, nu wordt het belang van een aanwezige vader in huis ook erkend. Een belangrijke stap hierbij is de uitbreiding van het geboorteverlof naar twintig dagen.

Als vader, maar ook als medeouder, is het belangrijk om vanaf het begin zoveel mogelijk tijd door te brengen met je pasgeboren kindje. Daarom kun je sinds vorig jaar twintig dagen geboorteverlof opnemen. Dat zijn vijf extra dagen in vergelijking met het jaar voordien. Je mag zelf kiezen wanneer je ze opneemt, maar het moet binnen de eerste vier maanden na de geboorte zijn. Je moet niet alle dagen in één keer opnemen, je mag ze ook verspreiden over die maanden. Zowel als werknemer en als zelfstandige heb je recht op deze extra dagen verlof.

Vooruitgang

“De invoering van het geboorteverlof en de verlenging ervan naar twintig dagen waren belangrijke stappen in de erkenning van de rol die de vader of meeouder speelt bij de geboorte van een kind”, legt Véronique De Baets, woordvoerder van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen, uit. “Vandaag neemt 86% van de werknemers en ambtenaren het volledige geboorteverlof op. Dat is een positief signaal en een teken van een maatschappelijke evolutie.” Uit onderzoek van het Instituut uit 2023 blijkt dat de komst van een kind voor vaders een geweldige ommekeer is. “Het is geweldig omdat veel vaders vertellen over het geluk dat zij voelen wanneer hun kind er is. Er heerst echter ook onrust omdat de komst van dat kind synoniem staat voor de druk om privé- en beroepsleven met elkaar te verzoenen”, klinkt het.

Niels Diependaele is recent papa geworden en kan dit beamen. “Wanneer je kind geboren wordt wil je er zoveel mogelijk tijd mee doorbrengen. Die eerste uren, dagen en momenten krijg je nooit meer terug. Daarom is de mogelijkheid tot het opnemen van geboorteverlof zo kostbaar, zeker als papa.” Toch is het niet enkel rozengeur en maneschijn, laat hij weten.

“Omdat geboorteverlof een vorm van thematisch verlof is, krijg je hiervoor een uitkering. In mijn geval – als werknemer – werden de eerste drie dagen door mijn werkgever betaald en de overige zeventien door mijn ziekenfonds. Dat is een gedoe, want het ziekenfonds houdt minder bedrijfsvoorheffing in dan mijn werkgever. Hierdoor moet ik nu al een stuk van mijn uitkering opzij houden omdat ik dit ongetwijfeld zal moeten terugbetalen wanneer de belastingbrief volgend jaar in de bus verschijnt. Een administratieve rompslomp waar je continu over moet nadenken, terwijl je eigenlijk bezig zou moeten zijn met je pasgeboren kind.”

Ik heb de dagen gebruikt om niet alleen te genieten van ons nieuw geluk, maar ook om de mama te ondersteunen.

- Niels Diependaele, recent papa geworden

Impact op gezinsdynamiek

“De opname van geboorteverlof heeft een grote impact op de gezondheid van de moeder. Een vrouw waarvan de partner het geboorteverlof opneemt heeft 40% minder kans om arbeidsongeschikt te zijn in de eerste jaren die volgen na de geboorte van het kind”, stelt De Baets. Hier gaat gezinspedagoog aan de UGent Jochen Devlieghere dieper op in. “Er is weinig twijfel over het belang van vaderbetrokkenheid. Het heeft een positieve impact op het welzijn van kinderen. Die impact is niet alleen direct, maar ook indirect. Zo heeft Hans Van Crombrugge aangetoond dat vaderbetrokkenheid ook ondersteunend kan werken voor moeders, die vaak meer zorgtaken combineren met werk.”

Ook Niels voelde dit aan bij zijn vriendin. “Ik heb die dagen gebruikt om niet alleen waanzinnig te genieten van ons nieuwe geluk, maar ook om haar te ondersteunen. De wereld rondom je stopt niet met draaien omdat je kind geboren is. Als de baby en mama aan het slapen zijn en er komt net dan iemand aan de deur om iets te leveren en de hond begint te blaffen, dan is het gewoon handig dat je er bent als papa om dat op te vangen. Ook het huishouden, de andere kinderen die hulp nodig hebben, de continue stroom aan bezoek, kraam- en poetshulp… dat blijft allemaal doorlopen. Op zo’n moment is het handig dat je er bent als papa, zodat het niet allemaal op de mama terechtkomt.”

Vaderbetrokkenheid is zeer belangrijk, niet alleen voor de vader en moeder zelf, maar natuurlijk ook voor het kind zelf. “We zien dat vaders die geboorteverlof (en later ook ouderschapsverlof) opnemen vaker betrokken zijn bij zorgtaken van de kinderen, ook na hun geboorteverlof, en dat kinderen waarvan hun vader langere tijd ouderschapsverlof opnam even vaak naar de vader gaan voor emotionele ondersteuning dan naar de moeder. In situaties waar de vader geen ouderschapsverlof opnam, ziet men dat kinderen vaker naar de moeder gaan voor emotionele ondersteuning”, legt Devlieghere uit.

Meer kansen voor mama’s op de werkvloer

Meer aanwezigheid van vaders thuis is ook een kans voor meer gendergelijkheid op de werkvloer. “Studies zijn het er over eens dat een aanwezige vader in de maanden na de geboorte van het kind een positieve invloed heeft op het welzijn van de moeder en haar terugkeer naar het werk. Het heeft niets dan voordelen op maatschappelijk gebied, naast het aangetoond belang voor het welzijn en de ontwikkeling van het kind zelf”, besluit De Baets.

Vorig artikel
Volgend artikel