Home Maatschappij Milieu Co-creatie voor een circulaire economie

Hans Bruyninckx

Co-creatie voor een circulaire economie

Een koolstofarme economie is onmogelijk zonder een circulaire economie. En een circulaire economie moet rekening houden met de draagkracht van ons natuurlijk kapitaal of is uiteindelijk niet duurzaam. Dat is de groeiende consensus tussen wetenschappers (IPCC, IPBES, IRP) en in toenemende mate ook beleidsmensen. 

Die conclusie moet aanzetten om een sterkere analyse te maken van hoe gebruik van grondstoffen en materialen enerzijds en de uitstoot van broeikasgassen anderzijds elkaar beïnvloeden. Dat moet leiden tot veranderingen in beleid, technologie en hoe we produceren en consumeren. We moeten voorbij aan de idee dat we er wel komen door een beter afvalbeleid of een gefragmenteerd en grotendeels geïsoleerd materialenbeleid.

Meer dan…  

In Europa wordt er nog vaak sterk gefocust op het oplossen van de symptomen – afval in dit geval -en niet gewerkt aan de oorzaak van het probleem. De verklaring is deels te vinden in het feit dat er wetgeving en beleid rond afval bestaat. Dat zorgt voor tastbare doelstellingen en een duidelijk kader, dat rechtszekerheid biedt voor investeringen. Maar een circulaire economie gaat verder dan afval en recyclage alleen: toegang tot, gebruik en impact van hulpbronnen, duurzaam design, nieuwe consumptiepatronen… Buiten die technische aspecten, spelen ook economische en sociale aspecten een belangrijke rol. Wie is er bijvoorbeeld eigenaar van grondstoffen en materialen en dus verantwoordelijk om ze in de economische waardencyclus te houden? Wat is de rol van consumenten? Gaan we van bezit naar product- en dienstengebruik?

Geïntegreerd beleid 

Klimaat-, grondstoffenefficiëntie-, en biodiversiteitsdoelstellingen moeten op elkaar afgestemd worden en door geïntegreerd beleid richting een integrale duurzaamheid van productie- en consumptiesystemen gaan. Dat is geen nieuwe doelstelling, maar een logisch gevolg van internationale afspraken in het Parijse klimaatakkoord, de Circulaire Economiestrategie en de biodiversiteitsdoelstellingen die internationaal en Europees zijn afgesproken. Ze worden helaas nog te vaak geïsoleerd benaderd in beleid, technologie en in onderzoek en innovatie.

Het circulaire economieconcept is een complex gegeven, dat een aanpak op verschillende niveaus vraagt.

Transitie 

Dat vereist een serieuze omslag. Een transitie van een schaalniveau, aan een snelheid die een geloofwaardig antwoord biedt op klimaatdoelstellingen en met een ontkoppeling tussen economische performantie en grondstoffengebruik. Dat vraagt kennis over de volledige grondstoffenkringloop, en betrokkenheid van alle partijen. Er is nood aan co-creatie en nieuwe informatiestromen, bijvoorbeeld door middel van block chain om materialen te traceren doorheen de economische cycli.

Experimenteren

Het circulaire economieconcept is een complex gegeven, dat een aanpak op verschillende niveaus en een mix van verschillende maatregelen vraagt. Er bestaat geen silver bullet-oplossing. Experimenteren met disrupitive approaches – inclusief ruimte om te mislukken -is een deel van het traject. Vlaanderen was altijd al een van de pioniers in de beweging van een afval- naar een materialenbeleid en er is bovendien de ambitie om tot de koplopers te behoren in onderzoek, technologieontwikkeling en innovatie.

MEER

Belgische baanbrekers die je nog niet kende

wetenschapBelgië wordt, los van zijn toeristisch gekende voedingssupplementen zoals chocolade, wafels en frieten, steeds opnieuw in verband gebracht met een zekere kleinschaligheid. Toch vinden we hier een aantal grote figuren terug, die met een stevige wetenschappelijke linkse de onderzoeks- en ontdekkingswereld stevig op zijn kop zette.

‘Een passie vraagt de juiste opofferingen’

Seppe SmitsVanaf het moment dat ik op een board stond, wist ik: snowboarden is mijn passie. Het is niet zomaar een sport, tijdverdrijf of job voor mij. Maar iets dat ik adem en leef. Iets waar ik elke dag beter in wil worden. Met dank aan mijn motiverende achterban, die me elke dag steunt.

Spullen-hulp:
 kiezen voor duurzame materialen

Duurzame materialen Vaarwel wegwerpmaatschappij? Daarvoor hoef je niet te ontspullen, maar kun je ook herspullen. Duurzame materialen kunnen diepgang aan je interieur geven.

Op zoek naar schoonheid, warmte en identiteit

Paul De GrandeZijn naam alleen al straalt ‘grootsheid’ uit. De antiquair was altijd al bekend bij insiders. Al jaren zorgt het programma Stukken van Mensen op Vier ook voor uitstraling bij het brede publiek. Volgens De Grande primeert identiteit op rendement. Zo gaat hij steeds op zoek naar kunst met een ziel.  

‘Genieten van vollenbak te gaan’

Thibault ChristiaensenJe bent jong en je wilt wat. Maar Thibault Christiaensen (22), gitarist bij Equal Idiots, wil nog veel meer. Zo maakte hij furore bij De Slimste Mens Ter Wereld, rondt hij momenteel netjes zijn masteropleiding af en rammelt hij iedere maand een resem optredens aaneen. Que?

Van ecologisch doen naar levenscyclusdenken

Verpakkingen vind je in alle soorten, maten en kleuren. Kan tof zijn, maar qua milieuvriendelijkheid is het vaak niet alles. Nochtans zijn esthetiek en duurzaamheid combineerbaar. Maar hoe groot precies is de rol van die laatste in de verpakkingsindustrie?