Home Maatschappij Milieu Co-creatie voor een circulaire economie

Hans Bruyninckx

Co-creatie voor een circulaire economie

Een koolstofarme economie is onmogelijk zonder een circulaire economie. En een circulaire economie moet rekening houden met de draagkracht van ons natuurlijk kapitaal of is uiteindelijk niet duurzaam. Dat is de groeiende consensus tussen wetenschappers (IPCC, IPBES, IRP) en in toenemende mate ook beleidsmensen. 

Die conclusie moet aanzetten om een sterkere analyse te maken van hoe gebruik van grondstoffen en materialen enerzijds en de uitstoot van broeikasgassen anderzijds elkaar beïnvloeden. Dat moet leiden tot veranderingen in beleid, technologie en hoe we produceren en consumeren. We moeten voorbij aan de idee dat we er wel komen door een beter afvalbeleid of een gefragmenteerd en grotendeels geïsoleerd materialenbeleid.

Meer dan…  

In Europa wordt er nog vaak sterk gefocust op het oplossen van de symptomen – afval in dit geval -en niet gewerkt aan de oorzaak van het probleem. De verklaring is deels te vinden in het feit dat er wetgeving en beleid rond afval bestaat. Dat zorgt voor tastbare doelstellingen en een duidelijk kader, dat rechtszekerheid biedt voor investeringen. Maar een circulaire economie gaat verder dan afval en recyclage alleen: toegang tot, gebruik en impact van hulpbronnen, duurzaam design, nieuwe consumptiepatronen… Buiten die technische aspecten, spelen ook economische en sociale aspecten een belangrijke rol. Wie is er bijvoorbeeld eigenaar van grondstoffen en materialen en dus verantwoordelijk om ze in de economische waardencyclus te houden? Wat is de rol van consumenten? Gaan we van bezit naar product- en dienstengebruik?

Geïntegreerd beleid 

Klimaat-, grondstoffenefficiëntie-, en biodiversiteitsdoelstellingen moeten op elkaar afgestemd worden en door geïntegreerd beleid richting een integrale duurzaamheid van productie- en consumptiesystemen gaan. Dat is geen nieuwe doelstelling, maar een logisch gevolg van internationale afspraken in het Parijse klimaatakkoord, de Circulaire Economiestrategie en de biodiversiteitsdoelstellingen die internationaal en Europees zijn afgesproken. Ze worden helaas nog te vaak geïsoleerd benaderd in beleid, technologie en in onderzoek en innovatie.

Het circulaire economieconcept is een complex gegeven, dat een aanpak op verschillende niveaus vraagt.

Transitie 

Dat vereist een serieuze omslag. Een transitie van een schaalniveau, aan een snelheid die een geloofwaardig antwoord biedt op klimaatdoelstellingen en met een ontkoppeling tussen economische performantie en grondstoffengebruik. Dat vraagt kennis over de volledige grondstoffenkringloop, en betrokkenheid van alle partijen. Er is nood aan co-creatie en nieuwe informatiestromen, bijvoorbeeld door middel van block chain om materialen te traceren doorheen de economische cycli.

Experimenteren

Het circulaire economieconcept is een complex gegeven, dat een aanpak op verschillende niveaus en een mix van verschillende maatregelen vraagt. Er bestaat geen silver bullet-oplossing. Experimenteren met disrupitive approaches – inclusief ruimte om te mislukken -is een deel van het traject. Vlaanderen was altijd al een van de pioniers in de beweging van een afval- naar een materialenbeleid en er is bovendien de ambitie om tot de koplopers te behoren in onderzoek, technologieontwikkeling en innovatie.

MEER

Luc Missante, TRAXIO: Hoe mobiel zijn we nog?

Mobiliteitssector TRAXIO, de mobiliteitsfederatie die bijna 10.000 bedrijven vertegenwoordigt, die samen ruim 148 miljard euro omzet draaien en zo'n 99.000 personen tewerkstellen, had de handen vol tijdens de lockdownperiode. We spraken met algemeen directeur Luc Missante, nu het land weer traag maar gestaag op gang komt.

Kerstdiner zonder stress: Michaël Vrijmoed (deel 1)

Niets zo triest als kerstavond al stressend in je keuken doorbrengen terwijl je gasten zich amuseren. Met de tips en recepten van twee topchefs tover je een indrukwekkend menu op tafel en mis je toch niets van de kerstpret. Deel 1: Michaël Vrijmoed

Conny Vandendriessche: ‘Een bedrijf oprichten is vaak trial-and-error’

Vrouwelijk ondernemerschap Ze leek voorbestemd om in de plantenkwekerij van haar vader te werken, niet als bedrijfsleider uiteraard, want dat “kon niet voor een vrouw”. Dus koos Conny Vandendriessche een ander pad. Ze richtte het uitzendkantoor Accent op dat evolueerde naar de Europese speler House of HR, een bedrijf met een omzet van ruim anderhalf miljard euro. En passant werd ze een rolmodel voor veel vrouwelijke ondernemers in ons land.

Nieuwe flesjes vereenvoudigen werk van ziekenhuisapotheek

ZiekenhuisapotheekKostenefficiëntie en de belangen van de patiënt gaan niet altijd goed samen in de gezondheidszorg. Toch combineert een nieuwe techniek beide aspecten: het vullen van hermetisch afgesloten, in plaats van open, flesjes via een vulstation staat niet alleen garant voor de steriele verwerking van geneesmiddelen, door haar eenvoud bespaart de techniek ook tijd en kosten.

Beter nooit ziek dan altijd maar genezen

Preventie zou een veel belangrijkere rol moeten spelen in onze geneeskunde, daar is ongeveer iedereen het over eens. Waarom gebeurt dat dan niet? En wat zijn een paar voor de hand liggende maatregelen die genomen kunnen worden om mensen gezonder te houden? 

De Belgische kunststofsector omarmt de circulaire economie

Plastic Dat plastics onmisbaar zijn in ons dagelijks leven is een stelling die vaak de wenkbrauwen doet fronsen. Dat de kunststofsector volop inzet op de circulaire economie is eveneens veelal onbekend. Zo is de recyclagegraad van kunststoffen fors toegenomen en zijn er veelbelovende innovaties in chemische recyclage.