Onderzoek en ontwikkeling : de sleutel tot de toekomst ?

Innovatie, onderzoek en ontwikkeling zijn drie kernpijlers die onmisbaar zijn in de vooruitgang van elke maatschappij en business. Voor de toekomst van onze Belgische industrie is het dan ook belangrijk dat bedrijven een adequaat antwoord bieden op de uitdagingen binnen die drie domeinen.

Laat ons vooreerst kijken naar toonaangevende indicatoren zoals de Global Competitive Index van het World Economic Forum. Die toont dat België een aantal sterke troeven heeft: de kwaliteit van ons onderwijssysteem en onderzoekscentra, de samenwerking tussen universiteiten en industrie en de capaciteit voor innovatie. De hoge score voor de innovatiepijler binnen de index is erg hoopgevend, maar er zijn ook een aantal belangrijke uitdagingen binnen het R&D-domein: de voldoende beschikbaarheid van gekwalificeerd en hoogopgeleid personeel, blijvend inzetten op open innovatie en zowel interdisciplinaire samenwerking als over de regiogrenzen heen en een betrouwbare, stabiele regelgeving omtrent belasting op investeringen.

Diversiteit en aanmoediging

De eerste uitdaging moet prioritair aangepakt worden voor alle sectoren in België. Er moeten dringend meer maatregelen komen om voldoende R&D-talent ter beschikking te stellen. Diversiteit in alle aspecten biedt hierbij een oplossing, naast een blijvende aanmoediging naar de STEM-opleidingen en een juiste balans tussen de verschillende studierichtingen. Ten tweede is het duidelijk dat R&D-activiteiten in een snel evoluerende wereldmarkt anders uitgevoerd zullen worden. R&D-groepen worden geconfronteerd met open innovatie, samenwerking over verschillende disciplines en sectoren, uitvoeren van gezamenlijk precompetitief onderzoek en aanwenden van nieuwe technologieën en methodologieën. Maar ook de uitbouw van en werking in nieuwe ecosystemen waarin kmo’s, start-ups en scale-ups een belangrijke rol vervullen, incubatie van nieuwe ideeën en projecten, zonder daarbij de productiviteit en efficiëntie uit het oog te verliezen.

Er moeten dringend meer maatregelen komen om voldoende R&D-talent ter beschikking te stellen en om cross-regiosamenwerking aantrekkelijk te maken.

Extra aandacht

De derde uitdaging verdient extra aandacht: de uitvoering van gezamenlijke onderzoeksprojecten met partners uit verschillende Belgische regio’s wordt momenteel als bijzonder moeilijk ervaren, gezien de regionale focus van de bestaande instrumenten. Deze uitdaging geldt vooral voor investeringsgevoelige sectoren. Een stabiele regelgeving op lange termijn omtrent de taxatie van dergelijke investeringen is mede bepalend in de locatiekeuze van bedrijven.

Wij bieden deze uitdagingen het hoofd en tekenden, samen met alle Belgische universiteiten, een charter omtrent drie hoofdthema’s: het stimuleren en verrijken van onderzoekstalent, het faciliteren van samenwerkingsakkoorden en verbreden van het valorisatiepotentieel. Daarnaast is ook multidisciplinaire en cross-sectorale samenwerking nodig, evenals het faciliteren van de uitbouw van ecosystemen over de regio’s heen rond belangrijke maatschappelijke uitdagingen zoals gezondheid, energie, ruwe materialen, voeding, industrie 4.0… waarbij verdere digitalisatie en duurzaamheid een belangrijke rol zal spelen.