De verschillende lagen van Industrie 4.0

Industrie 4.0 biedt maakbedrijven de kans hun productiekosten te reduceren. Het real-time beschikbaar stellen van informatie is de eerste stap. Het automatisch bijsturen van de productie op basis van data-analyse is het summum.

“De productie is bij veel bedrijven voor een groot stuk al geautomatiseerd”, begint Peter ten Haaf van de technologie-instelling Sirris. “Maar transitie naar Industrie 4.0 kan tot een volledige automatisering leiden.” Hij omschrijft Industrie 4.0, ook wel Smart Industry genoemd, als de “automatisering van digitale informatiestromen.”

Factory of the future

Sirris lanceerde eind vorig jaar de factory of the future (FoF), een proeffabriek waar ondernemingen Industrie 4.0-aanpassingen aan hun productieproces kunnen testen. De fabriek is uitgerust met onderling verbonden robots, cobots en CNC-machines en is ingericht naar de productie van een gepersonifieerd horloge. Online kunnen mensen de gewenste kleur en vorm van het horloge uitkiezen, waarna het order automatisch in productie gaat.

Gepersonifieerde producten

Door de opkomst van computers en computergestuurde machines is er veel meer data beschikbaar. Door die data real-time zichtbaar te maken, kan het productieproces op basis hiervan aangestuurd worden. Maar niet elk maakbedrijf is geschikt voor Industrie 4.0-toepassingen. “Als je stukproductie draait, is een digitale automatisering heel wat moeilijker”, stelt ten Haaf. “Het meest geschikt zijn bedrijven die serieproductie met verschillende productiefamilies draaien.” De horlogelijn is daarvan een voorbeeld. Door automatisering van de informatiestromen kan een gepersonifieerd product gemaakt worden tegen de kostprijs van een serieproduct.

Real-time informatie

Sirris stelt een aantal stadia vast binnen de transitie naar Industrie 4.0. Het begint bij het capteren van data door het verbinden van de verschillende systemen binnen een bedrijf. Daarbij moeten administratieve systemen, zoals ERP, gekoppeld worden aan de productiesystemen en de machines moeten ook onderling verbonden worden. In zo’n geïntegreerd systeem is de informatie real-time beschikbaar; je hoeft niet langer informatie van het ene naar het andere softwaresysteem over te typen.

“Je moet mensen meekrijgen in de digitale transitie. Je moet duidelijk maken dat het geen bedreiging voor hen vormt, maar dat het juist mogelijkheden biedt.”

Efficiëntere stappen in het systeem

“Hierdoor kun je sneller schakelen. Het vergroot de efficiëntie en verkleint de doorlooptijden”, vertelt Christian Hocken, directeur van het Industrie 4.0 Maturity Center in Aken, Duitsland. Hij schetst het voorbeeld van een machine die kapotgaat. In het oude systeem duurt het even voordat de storing opgemerkt wordt, waarna er een analyse van het probleem volgt. Hierna moet gezocht worden naar de oplossing. Als informatie real-time beschikbaar is, worden deze stappen aanzienlijk verkort.

Obstakels in de digitale transitie

Het Industrie 4.0 Maturity Center begeleidt Europese bedrijven, waaronder Nederlandse, bij de transformatie naar Industrie 4.0. Het ontwikkelde een toolkit waarmee bedrijven de interne obstakels in de digitale transitie in kaart kunnen brengen. Niet alleen de aanwezigheid van een mate van automatisering en digitalisering binnen een bedrijf is een voorwaarde, ook de bedrijfscultuur speelt een belangrijke rol. “Je moet mensen meekrijgen in de digitale transitie”, stelt Hocken. “Je moet duidelijk maken dat het geen bedreiging voor hen vormt, maar dat het juist mogelijkheden biedt.”

Data is richtinggevend

Het personeel zou zich bedreigd kunnen voelen als een bedrijf een vergevorderd stadium ingaat van de transitie naar Industrie 4.0. Hierbij wordt alle beschikbare real-time informatie door middel van artificiële intelligentie geanalyseerd en neemt het systeem op basis van deze gegevens autonome beslissingen. Data is richtinggevend geworden en beslissingen worden niet langer genomen op basis van ervaring en buikgevoelens van de manager. In een ideale toekomst zijn fabrieken, toeleveranciers en afnemers geconnecteerd.

Het nut van automatisering

Volgens Hocken en ten Haaf bestaat er geen blauwdruk voor de transitie naar Industrie 4.0. “Ieder bedrijf moet voor zichzelf uitmaken welke mate van automatisering en digitalisering nuttig is. Automatisering moet niet een doel op zich zijn, een bedrijf moet inzichtelijk maken wat zij ermee willen bereiken”, aldus ten Haaf. Voor een bedrijf kan de eerste stap in de digitale transitie al grote voordelen opleveren: het real-time beschikbaar hebben van informatie.