Jean-Pierre Blumberg: De zakenadvocatuur in tijden van disruptie en digitalisering

Vanuit zijn kantoor in Antwerpen begeleidt Jean-Pierre Blumberg, co-head Global M&A bij Linklaters, dagelijks belangrijke fusies en overnames met impact op wereldschaal. Innovatie, digitalisering en automatisering spelen hierbij een steeds belangrijkere rol.

Jean-Pierre Blumberg heeft bijna 40 dienstjaren op de teller bij Linklaters, met 6.000 medewerkers een van de grootste advocatenkantoren ter wereld. Hij bekleedde er verschillende topfuncties en is daarnaast ook actief als columnist bij Trends, als gastdocent bij diverse universitaire instellingen en als bestuurder van bedrijven. Met deze ervaring en staat van dienst is hij bijzonder goed geplaatst om de golf van technologische evoluties, die zijn sector de laatste jaren doormaakte op vlak van automatisering en digitalisering, in een juiste context te plaatsen en om realistische toekomstprognoses te maken.

Hoe kijken jullie binnen het kantoor tegen deze (r)evoluties aan?

“Wij omarmen elke vorm van vernieuwing maar bekijken dit wel pragmatisch. Er moet steeds een nuttige toepassing voor zijn. Decennia geleden bijvoorbeeld was de impact van maatwerksoftware, zoals tekstverwerking, op onze manier van werken al ronduit revolutionair. In één stap van manueel opgestelde documenten en contracten naar een geautomatiseerde versie die snel doorbladerd, geamendeerd en non-lineair gelezen kon worden. Later was ons kantoor één van de eerste om SAP-software te implementeren in de eigen bedrijfsprocessen. Om het hoofd te bieden aan toekomstige ontwikkelingen, hebben wij tevens een head of technology in dienst die een team van bijna 100 medewerkers aanstuurt, en die innovaties bedenkt en toepast die van nut kunnen zijn op de eigen bedrijfsvoering en die van onze klanten. Met Nakhoda hebben we ook een eigen AI- en technologieplatform in het leven geroepen. Hiermee koppelen we onze sterke juridische expertise aan opkomende technologieën zoals onder andere machine learning. We ontwikkelen hiermee juridische toolkits en producten voor onze klanten waardoor ze zich sterker kunnen opstellen in deze tijden van disruptie.”

 

Innovatie en automatisering moeten pragmatisch benaderd worden en een concreet doel dienen.


Welke invloed heeft dit op uw specifiek vakgebied?

“We leven nu in een totaal andere wereld. Digitale toepassingen en technieken zijn mainstream geworden. Voortschrijdende globalisatie verhoogt de complexiteit van de wereldhandel. We kopen vandaag met meer gemak online van een Chinese fabrikant dan vroeger van de winkelier om de hoek. Dit werpt uiteraard vragen op met betrekking tot de precieze nationaliteit van de bedrijven en de rechtsregels die erop van toepassing zijn. In de grote markten zoals de Europese Unie en de Verenigde Staten valt het allemaal nog best mee, vanwege de hoge graad van interne harmonisering inzake recht en handelspraktijken. De complexiteit verhoogt echter exponentieel indien je bijvoorbeeld een grote wereldwijde fusie tegelijk moet aanmelden bij de mededingingsautoriteiten in de EU, de VS, China en nog twintig andere landen. Het is de rol van de zakenadvocatuur om die processen te begeleiden en om transparantie en rechtszekerheid te brengen in die complexiteit.”

Jean-Pierre Blumberg

Moeten we enkel naar techbedrijven kijken?

“Digitalisering heeft een impact op alle takken van de economie en de handel, niet enkel de techbedrijven. We mogen zeker niet vergeten dat het in Europa eerder traditionele bastions waren, zoals de automobielindustrie, via robotica, en de banken, via het betalingsverkeer, die de digitalisatiegolf in beweging gezet hebben. Ook in de verschillende geledingen van de juridische sector, de magistratuur, advocatuur, notariaat, deurwaarders, zal de verdere automatisering bijdragen tot een verbeterde productiviteit. Zo zijn er al verschillende experimenten geweest met algoritmes die rechterlijke uitspraken kunnen voorspellen.”

Het zijn traditionele bastions als de automobielindustrie en de banken die de automatiseringsgolf in beweging gezet hebben.

Hoe past blockchain in dit plaatje?

“Blockchain blijkt nu al bijzonder waardevol bij het opstellen van ‘slimme contracten’ voor koop/verkoop-verrichtingen die ook het betalingsverkeer automatisch afwikkelen. Dat zal van toenemend belang zijn in de grensoverschrijdende handel, maar ook bijvoorbeeld in het notariaat voor het afwikkelen van vastgoedtransacties. Ook de komst van de digitale, virtuele munt zal een disruptief effect hebben. Bitcoin heeft een beweging in gang gezet die nu volop opgepikt wordt door giganten als Google, Amazon en Apple. Maar, we moeten kritisch blijven. De uitgifte van cryptomunten staat juridisch en macro-economisch nog niet op punt en noopt tot voorzichtigheid.”

Wat is het belang van onze nieuwe vennootschapswetgeving in deze context?

“Ook in het recht is er een noodzaak ontstaan om het hoofd te bieden aan mogelijke disruptieve tendensen. De hervorming van het vennootschapsrecht had als algemene doelstelling de modernisering en vereenvoudiging van onze huidige structuren. Dat was onder meer nodig om het hoofd te bieden aan de zogenaamde light vehicle competition in Europa. Sommige lidstaten trachten het Delaware van de Europese Unie te worden, waar alle belangrijke ondernemingen hun zetel vestigen. Op basis van de statutaire zetelleer, die nu ook in België van toepassing wordt, kan een bedrijf zijn zetel vestigen in een land van keuze. Zelfs wanneer de werkelijke leiding van de onderneming niet in dat land gevestigd is. Vandaar de introductie van de BV (besloten vennootschap) in ons land, die de flexibele vennootschapsvorm wordt en de concurrentie kan aangaan met buitenlandse vehikels.”