Peter ’t Jong: ‘De nieuwe digitale wereld vergt een aanpassing van de mentaliteit‘

Atos CEO Peter ’t Jong weet hoe data een steeds belangrijkere rol speelt in onze samenleving. Het vastleggen en interpreteren ervan, om zo tot een rendabel businessmodel te komen, biedt volgens hem dan ook heel wat kansen voor Nederlandse bedrijven.

Hoe zie jij de toekomst van de Nederlandse economie?

“De maakindustrie is grotendeels weggetrokken uit Nederland en er is een diensten- en transporteconomie overgebleven. Dit zal doorzetten. De maatschappij verandert momenteel heel hard en digitalisering speelt daarbij een belangrijke rol. Mensen laten steeds meer informatie achter op alle systemen die ze gebruiken. Digitalisering opent de weg naar een nieuwe industrie die niet langer gericht is op het maken van producten, maar op het leveren van – in toenemende mate – gepersonaliseerde diensten. Het interpreteren van alle beschikbare data en hier een rendabel businessmodel uit ontwikkelen: daar liggen de kansen voor Nederlandse bedrijven. Bedrijven moeten zich heruitvinden en opnieuw ontwikkelen om te overleven.”

Heb je daar voorbeelden van?

“Businessmodellen verschuiven van producten verkopen naar het leveren van (digitale) diensten waarbij een bedrijf de hele keten kan managen en zo meer waarde kan toevoegen. Denk daarbij aan de retailers of verzekeraars. We zien traditionele retailketens failliet gaan, terwijl nieuwe ketens, die slim met data omgaan en zich aanpassen aan de nieuwe wereld, groeien. Verzekeraars zien hun traditionele productenmarkt minder hard groeien en zetten in op bredere dienstverlening zoals bijvoorbeeld inbraakpreventie. Een goed voorbeeld van een bedrijf dat zichzelf opnieuw heeft uitgevonden, is Siemens: eerst een witgoedbedrijf, nu specialist op gebied van healthcare en dataverwerking. Veel van hun business is verbonden met dataverzameling, die wordt geïnterpreteerd om meer waarde te kunnen creëren. Siemens is ook een strategische partner van Atos en samen hebben we bijvoorbeeld een IT-systeem ontwikkeld dat allerlei data verzamelt rondom de werking van de motor van een containerschip. Allerlei factoren zijn van invloed op het energieverbruik van een schip, zoals de wind, de afstelling van motoren, aansturing van andere systemen… Door deze data inzichtelijk te maken en te interpreteren, kan de motor veel preciezer afgesteld worden waardoor het energieverbruik tot 25 procent afneemt.”

Bedrijven moeten zich heruitvinden en opnieuw ontwikkelen om te overleven.

©Marcello Guerinoni

Hoe staat een IT-bedrijf zoals Atos in de transitie naar de nieuwe wereld?

“Wij zitten middenin het veranderproces. Als IT-bedrijf maken we niet langer alleen ICT-producten, maar denken we met de klant mee over de mogelijkheden om met inzet van data meer waarde te creëren. We adviseren wat digitalisering en data-interpretatie kan doen voor een businessmodel. Dat vergt niet alleen nieuwe skills, maar ook expertise op het gebied van de markt waarin de klant opereert. Momenteel genereert de oude wereld 75 procent van onze omzet, en de nieuwe digitale diensten zo’n 25 procent. Echter, de vraag naar nieuwe diensten stijgt snel en ik verwacht dat deze over een aantal jaar 60 procent van onze omzet zullen genereren. Hier moeten we nu al op anticiperen. We besteden dan ook veel aandacht aan het trainen en reskillen van medewerkers. Niet altijd gemakkelijk: de gemiddelde leeftijd van onze medewerkers ligt relatief hoog, wat ook weer uitdagingen voor een digitale transitie met zich meebrengt. Hierbij is het aanwerven van jonge mensen heel belangrijk om diversiteit binnen de teams te creëren met een juiste mix aan talent. Een dilemma, want moeten we medewerkers met de nieuwe digitale skills in een nieuw bedrijf plaatsen om te kunnen accelereren, of is het beter om dit binnen het huidige bedrijf te vormgeven?”

Welke rol zie je voor de overheid weggelegd in de transitie naar de
data-industrie?

“Enerzijds moet de overheid een wetgevende en handhavende rol spelen waardoor zij de privacy van het individu beschermt en data niet misbruikt wordt. Anderzijds moet zij ook een faciliterende rol spelen en mogelijkheden creëren.Iedereen moet goede toegang hebben tot internet en de uitrol van een 5G-netwerk is prioritair, want hierdoor kan nog meer data verzameld en verwerkt worden. Ook het creëren van een klimaat waarbij bedrijven beter uitgerust zijn om de uitdagingen van de nieuwe wereld aan te kunnen, is belangrijk. Het omzetten van een idee naar een businessmodel gaat met vallen en opstaan. In Nederland heerst niet de Amerikaanse cultuur waar failliet gaan – fail fast, learn from it – gangbaar is. De overheid moet nadenken hoe ondernemers in de datawereld na een faillissement niet levenslang gebrandmerkt zijn.”

Er zijn niet veel IT’ers met de benodigde kennis om data om te zetten in informatie en zo waarde te creëren.

Maakt het Nederlandse investeringsklimaat de transitie naar de datawereld mogelijk?

“Bij de maakindustrie kun je laten zien wat je maakt, maar in de nieuwe wereld heb je geen tastbaar eindproduct. Hierdoor zijn banken minder snel geneigd leningen te geven. Daar moet de overheid iets op vinden, zodat banken wel geld beschikbaar stellen. Er zijn niet veel IT’ers met de benodigde kennis om data om te zetten in informatie en zo waarde te creëren. Deze kennis en kunde moet gestimuleerd worden door de juiste omgeving op te zetten. Anderzijds moet de overheid investeren om de kennis in Nederland te vergroten door de kwaliteit van opleidingen te verbeteren en de doorstroom van universiteit naar het bedrijfsleven te vergroten. Er zijn al goede overheidsinitiatieven zoals bijvoorbeeld het opstarten van de Nederlandse AI Coalitie.

Hoe voelt het om de transitie naar de nieuwe wereld vorm te geven?

“We zien nu heel veel veranderingen bij elkaar komen; macro-economische veranderingen, de opkomst van economische groeimarkten zoals China, nieuwe technologieën zoals AI en quantum computing, maar ook bijvoorbeeld de energietransitie en klimaatverandering. We gaan nieuwe bedrijven en businessmodellen vormgeven, waarbij we ook moeten nadenken over de maatschappelijke impact en ethische vraagstukken. Uiteindelijk creëren we samen een nieuwe wereld en een toekomst die ook de volgende generaties mogelijkheden en kansen zal bieden. Om hieraan te kunnen bijdragen, is fantastisch en vormt een hele mooie uitdaging.”


AI Coalitie moet Nederland op kaart zetten

Ruim 65 partijen uit het bedrijfsleven, overheid, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en maatschappelijke organisaties hebben zich aangesloten bij de Nederlandse AI Coalitie die eind vorig jaar werd gelanceerd. De coalitie heeft als doel Nederland op de kaart te zetten op het gebied van artificiële intelligentie. De deelnemers zijn het erover eens dat AI de wereld drastisch zal veranderen. Door hier tijdig op in te spelen kan Nederland een mondiale voortrekkersrol spelen.


Energie-efficiëntie door data-analyse

Atos neem deel aan het Europese RENAISSANCE-project dat het doel heeft schone productie en gedeelde distributie van energie binnen lokale netwerken te stimuleren. Eén van de deelnemende gemeenschappen is het Nederlandse Eemnes, waar een lokale, op blockchain gebaseerde peer-to-peer-proeflocatie voor energie wordt gecreëerd. De data die wordt verzameld, maakt het mogelijk middelen efficiënt in te zetten om zo de inzet van hernieuwbare energiebronnen met ruim 27 procent te vergroten.


Meer IT’ers op de markt

Het Nederlandse School of Applied Technology slaat de handen in elkaar met het Zweedse Epicenter om meer IT’ers in de markt te zetten. Begin februari gingen 24 deelnemers van start met een drie maanden durend carrièreprogramma. Een diverse groep, met 38 procent vrouwen en verschillende nationaliteiten. Epicenter startte het programma na een onderzoek door consultinggroep BCG, die tot de conclusie kwam dat Nederland dit jaar al met een tekort van maar liefst 54.000 IT’ers zou zitten.