Educatieve technologie

Hefboom voor toekomstgericht onderwijs

Toekomstgericht onderwijs focust op actief leren en activerend onderwijs. Op werkvormen die gericht zijn op interactie en actieve deelname. Op contactonderwijs dat uitdaging biedt voor student én docent.

In digitale tijden hoeft het niet te verwonderen dat ook het verantwoord inzetten van educatieve technologie meer dan ooit aan de orde is. Digitaal als het nieuwe normaal. Maar wel waar het didactische relevant is en niet een doel op zich vormt.

Keuze in technologie

Het technologisch ondersteunen van doceer-, leer- en studeeractiviteiten is duidelijk in volle opmars. Dit met de ambitie om de efficiëntie en effectiviteit van onderwijs en leren, zowel voor student als docent, te optimaliseren. Of het nu gaat om beter leren, efficiënter toetsen, beter voorbereiden op de universiteit, sneller internationaliseren of faciliteren van levenslang leren; telkens weer is een weloverwogen keuze van de meest geschikte technologie een krachtig middel om deze doelstellingen te helpen realiseren.

Bovendien is het profiel van onze studenten is in volle evolutie. Mobiele toestellen en online toepassingen spelen een steeds centralere rol in hun leven. Ze zijn vrijwel permanent online, en plaats- en tijdsonafhankelijk (samen)werken vindt snelle ingang. Samen studeren is de nieuwe standaard en leren en leven gaan vlot in elkaar over. Ook studentenmobiliteit en de combinatie van studeren en werken nemen toe. Hierdoor stijgt de nood aan flexibele leeroplossingen en aan multilocatieleren. Niet voor niets zijn Future-oriented Education en Going Digital twee van de vijf centrale assen waar de KU Leuven sterk op inzet in haar Strategisch Plan (2017-2011).

Digitale leeromgeving

Reeds meer dan 20 jaar is de KU Leuven pionier op het domein van digitale leeromgevingen. Met Toledo, initieel gebouwd rond Blackboard en vandaag ontwikkeld tot een verrijkt, gediversifieerd en geïntegreerd leerplatform voor studenten en docenten, beschikt de KU Leuven ondertussen over een uitgebreide en efficiënte digitale leeromgeving. Zoals ook blijkt uit de steeds terugkerende internationale erkenning van het Toledo Learning Experience Platform aan de KU Leuven. Toledo is niet alleen een bijzonder efficiënt communicatiekanaal tussen studenten en/of docenten en een belangrijke informatiebron die het leerproces ondersteunt, maar ook een volledig uitgebouwd oefen- en toetsplatform dat onder meer inzet op digitale oefeningen en tussentijdse toetsen, online opdrachten, e-portfolio of group, peer en self assessment tools.

Samen studeren is de nieuwe standaard en leren en leven gaan vlot in elkaar over.

Ook bij de evaluatie is technologie niet meer weg te denken. Dat is zeker zo voor formatieve evaluatie tijdens het leerproces waar we beroep doen op intelligente feedbackmechanismen en straks ook op adaptieve leersystemen. Maar steeds vaker wordt de technologie ook ingeschakeld voor summatieve evaluatie op het einde van het leertraject. Met online assessment op basis van gekalibreerde itembanken of examens op afstand met virtual proctoring – zeg maar, een digitale toezichter.

Aanbod MOOCs

Voorts bouwen we KU Leuven-X versneld uit tot een volwaardig geheel aan MOOCs (Massively Open Online Courses) op het door MIT en Harvard University opgerichte platform edX. Momenteel hebben we reeds een twintigtal MOOCs online en straks tekenen we onze eerste MicroMasters uit, een open digitaal aanbod in de vorm van een aantal MOOC-modules die samen een deel van een masterprogramma afdekken. Dit digitaal aan- bod biedt niet alleen veel mogelijkheden ter ondersteuning van het eigen opleidingsaanbod. Het creëert ook een hefboom voor de internationaliseringsambities, een basis voor een krachtig aanbod voor levenslang leren en een weg voor universitaire ontwikkelingssamenwerking.

Naast het inzetten op performante online leerplatformen die ons toelaten e-leren structureel in te bouwen in de meeste van onze opleidingen, is het ook zaak de focus op interactief en collaboratief leren verder te versterken. Een betere onderlinge afstemming en vervlechting tussen e-leren en contactonderwijs is daartoe een belangrijk middel. Bovendien is de KULeuven bij uitstek een multicampusorganisatie wat specifieke uitdagingen stelt aan ons onderwijsaanbod. Technologie biedt ook hier heel wat mogelijkheden om onze leerruimtes te verrijken en te herdenken. Denken we maar aan ons recent uitgebreide state-of-the-art leercentrum Agora of aan ons Edulab op onze Kortrijkse campus.

Meten en verbeteren

Tenslotte zetten we ook in op Learning Analytics. Via het meten, verzamelen, analyseren en rapporteren van en over data van onderwijsleerprocessen bij studenten in hun context, willen we komen tot het beter begrijpen en optimaliseren van het leren en de leeromgeving. Zo kan de student onder meer via online dashboards en leerdervolgsystemen zijn leergedrag beter monitoren en dat eventueel ook vergelijken met specifieke groepen (medestudenten, geslaagden vorig jaar…), wat moet leiden tot een beter bewustzijn en een mogelijke aanpassing van zijn studiegedrag en een betere zelfregulatie.

We moeten blijven ijveren voor een kwaliteitsvolle instroom en een optimale oriëntering, voor een gedegen en voldoende snelle doorstroom en voor een succesrijke uitstroom.

Om de technologie effectief te kunnen inzetten in leren en onderwijzen hebben we ook een instellingsbreed ondersteuningsaanbod voor staf en studenten gecreëerd. Hiervoor lanceerden we intussen het KULeuven LearningLab als genetwerkte interfacestructuur die instaat voor opleiding en training, coaching en begeleiding, alsook voor projectmatige innovatie via diverse projectoproepen rond innovatief digitaal leren. Tenslotte is er intussen een jaarlijkse call voor projecten rond Innovatief Digitaal Leren, waarbij het kan gaan over het experimenteren met nieuwe technologie in een specifieke context tot het voorbereiden van de instellingsbrede uitrol van een geslaagde onderwijsinnovatie.

Naar een toekomstgericht onderwijs

Zijn daarmee alle issues aangepakt? Allicht niet. Zo moeten we blijven ijveren voor een kwaliteitsvolle instroom en een optimale oriëntering, voor een gedegen en voldoende snelle doorstroom en voor een succesrijke uitstroom. Technologie alleen zal hiervoor niet volstaan. Maar het is wel een bijzonder krachtige hefboom bij de realisatie van toekomstgericht onderwijs.

En geef ons naast dat alles dan ook nog maar geregeld een gedegen klassiek college van een bevlogen professor erbij. En een lectuurseminarie of een werkzitting waar stevig kan gediscussieerd worden. Want hoe relevant technologie ook is, mensen blijven het verschil maken. Ook in onderwijs.