Water ontleed

Dat een waterschaars gebied als Vlaanderen bewuster moet omgaan met zijn (drink)water, spreekt voor zich. Maar beter zorg dragen voor ons water begint bij kennis ervan. En dus: wat is de cyclus van water? Wat gebeurt er met ons afvalwater? En hoe circulair is dit proces eigenlijk?

Afgelopen zomer trokken experts aan de alarmbel. Bij aanhoudende droogte, zou er op de duur geen water meer uit de kraan stromen. Zo ver is het gelukkig niet gekomen, maar de waarschuwing toont de urgentie van het waterprobleem in Vlaanderen aan. Per persoon hebben we slechts ongeveer 1.500 kubieke meter water per jaar beschikbaar. In vergelijking met het buitenland een erg laag getal is.

Ruwwaterbronnen

Maar waar komt dit (drink)water vandaan? Waarom is het zo weinig? En hoe kunnen we het beter inzetten? Carl Heyrman begint graag bij het begin: “In Vlaanderen zijn er twee belangrijke ruwwaterbronnen om drinkwater uit te bereiden”, legt de algemeen directeur van AquaFlanders, de federatie van waterbedrijven en rioolbeheerders, uit. “Namelijk oppervlaktewater, zoals rivieren, beken en kanalen, en grondwater. Beiden worden gevoed door neerslag. Het water dat uit de ruwwaterbronnen wordt gewonnen is nog geen drinkwater. Het bevat verontreinigingen die door toepassing van verschillende technieken verwijderd worden in een ‘waterfabriek’, conform de strengste kwaliteitseisen.”

Leidingsysteem

Dit ‘bereid of rein’ water wordt via watertorens, pompstations en leidingen tot in de woningen gebracht, waar wij het gebruiken om te drinken, eten te bereiden, ons mee te wassen en schoon te maken. “Het leidingsysteem is als het ware de verpakking van het ‘voedingsmiddel water’ en dient te voorkomen dat het water verontreinigd zou geraken en de volksgezondheid in het gedrang zou komen”, zegt Heyrman. Dit gebruikte drinkwater vloeit vervolgens terug naar het riool, vanwaar het naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie wordt gevoerd. Hier wordt het rioolwater gezuiverd en het gezuiverde water (effluent) wordt geloosd in de waterlopen, of wordt terug geïnfiltreerd in de bodem, zodat het het grondwater terug aanvult. Het effluent kan ook gebruikt worden als water voor de landbouw.

“Dit is de klassieke cyclus van water”, vertelt Heyrman. “Maar er zijn manieren te bedenken om het kraantjeswater dat we in grote mate via het riool laten weglopen en dat slechts licht vervuild is, te hergebruiken om bijvoorbeeld het toilet door te spoelen. Zo ontstaat er een meer circulair gebruik van water. Het is immers niet nodig om voor alle toepassingen in en om het huis water van ‘drinkwaterkwaliteit’ te gebruiken. Zo is ook regenwater erg geschikt voor vele toepassingen in huis en tuin.”

Circulaire waterprojecten in de industrie

Ook in de industrie worden er steeds meer circulaire waterprojecten geïntroduceerd: een must, volgens Ilse Smets, professor Afvalwaterzuivering aan de KU Leuven. “Vlaanderen is een zeer dichtbevolkt land en daarbovenop hebben we een aantal industrieën die enorm veel water vragen: de diepvriesgroentesector, de textielindustrie… Die moeten we niet willen gaan tegenhouden, integendeel, maar hergebruik van water wordt steeds belangrijker.” Smets neemt Ardo graag als voorbeeld. Dit diepvriesbedrijf graaft momenteel aan een groot spaarbekken, waar gezuiverd afvalwater van het bedrijf in terecht komt, voor het via een buizensysteem teruggaat naar de akkers van 70 groenteboeren.

Het is voor het eerst dat afvalwater van een voedselverwerkend bedrijf letterlijk terugstroomt naar de landbouw. Niet alleen zijn de boeren op deze wijze, ook in periodes van grote droogte, verzekerd van water om hun groentevelden te besproeien, ook de fabriek kan rekenen op voldoende groenten voor de diepvriesproductie: een win-win situatie, dus.

Grondwater reserves aanvullen

Naast hergebruik, is het ook belangrijk om ons grondwater op peil te houden en voldoende te ‘voeden’. Heyrman: “Er dient daarom voor gezorgd te worden dat regenwater niet via het riool afgevoerd wordt, maar terug in de bodem kan doordringen, door infiltratie.” Dit is in Vlaanderen een serieus probleempunt, aangezien een disproportioneel groot gedeelte van dit gebied verhard is. Smets: “Bij aanleg van wegen, opritten, parkings enzovoort moeten we zoveel mogelijk voor waterdoorlatende materialen kiezen. Als we dat niet doen, houden we niet alleen te weinig water vast en vullen we onze grondwaterreserves niet genoeg aan, maar komt het overtollig water terecht op de straten en kan het niet worden afgevoerd. Het gevolg hiervan zijn overstromingen.”

Tot slot pleit Smets voor ‘waterbewustwording’: “Het is natuurlijk goed om zuinig om te gaan met water, en ‘drinkwater’ enkel te gebruiken om te drinken. Maar nog te weinig mensen staan stil bij de grote hoeveelheden water die naar de productie van dagdagelijkse producten gaan, zoals kleding en voeding. Het heeft weinig zin om te kiezen voor een korte douche als je daarna een stuk spek, waar 3000 liter water voor nodig was, verorbert. Water is een breder, globaal verhaal.”

MEER

3 vragen aan… Erwin Missiaen, voedingsdeskundige

Ouder worden: wat doet dat met ons lichaam? “Een aantal van onze lichaamsfuncties wordt minder performant. Dat valt te meten aan de hand van bepaalde...

Water hou je niet tegen aan de grens

De zomer van 2018 zullen we ons blijven herinneren als lang en heet. Helaas heeft zo’n lange periode van zon en zinderende hitte ook nadelige gevolgen voor de natuur: die kreunt onder het nijpend watertekort. Dé man die er ons alles over kan vertellen, is Nederlands eerste Watergezant, Henk Ovink.

The circle… of life

circulair ondernemenTegen 2050 leven we met 9,7 miljard mensen op deze planeet. Die zullen allemaal consumeren en daar zijn kostbare grondstoffen voor nodig. We kunnen ze niet langer ongestraft uit de natuur halen. Bedrijven zullen moeten leren om circulair te ondernemen.

Een middel tot erkenning en integratie

Sport Voor elke persoon is sporten wel belangrijk. Sporten is belangrijk voor het lichaam, voor de geest én voor de sociale ontwikkeling. Sporten sluit niemand uit en zeker niet de mensen met verstandelijke beperkingen.

3 vragen over AFS

vrijwilligerswerkCharlotte Evens volgde de opleiding Media & Entertainment Business aan de Thomas More hogeschool in Mechelen. Tijdens deze opleiding besloot ze vrijwilligerswerk te doen in de Seychellen via de uitwisselingsorganisatie AFS.

Slimme mobiliteitsinitiatieven in België

mobiliteitFrançois Bellot (MR) en Alexander De Croo (Open Vld) pompten maar liefst vier miljoen euro in initiatieven voor een zogenaamde ‘slimme mobiliteit’.