Water ontleed

Dat een waterschaars gebied als Vlaanderen bewuster moet omgaan met zijn (drink)water, spreekt voor zich. Maar beter zorg dragen voor ons water begint bij kennis ervan. En dus: wat is de cyclus van water? Wat gebeurt er met ons afvalwater? En hoe circulair is dit proces eigenlijk?

Afgelopen zomer trokken experts aan de alarmbel. Bij aanhoudende droogte, zou er op de duur geen water meer uit de kraan stromen. Zo ver is het gelukkig niet gekomen, maar de waarschuwing toont de urgentie van het waterprobleem in Vlaanderen aan. Per persoon hebben we slechts ongeveer 1.500 kubieke meter water per jaar beschikbaar. In vergelijking met het buitenland een erg laag getal is.

Ruwwaterbronnen

Maar waar komt dit (drink)water vandaan? Waarom is het zo weinig? En hoe kunnen we het beter inzetten? Carl Heyrman begint graag bij het begin: “In Vlaanderen zijn er twee belangrijke ruwwaterbronnen om drinkwater uit te bereiden”, legt de algemeen directeur van AquaFlanders, de federatie van waterbedrijven en rioolbeheerders, uit. “Namelijk oppervlaktewater, zoals rivieren, beken en kanalen, en grondwater. Beiden worden gevoed door neerslag. Het water dat uit de ruwwaterbronnen wordt gewonnen is nog geen drinkwater. Het bevat verontreinigingen die door toepassing van verschillende technieken verwijderd worden in een ‘waterfabriek’, conform de strengste kwaliteitseisen.”

Leidingsysteem

Dit ‘bereid of rein’ water wordt via watertorens, pompstations en leidingen tot in de woningen gebracht, waar wij het gebruiken om te drinken, eten te bereiden, ons mee te wassen en schoon te maken. “Het leidingsysteem is als het ware de verpakking van het ‘voedingsmiddel water’ en dient te voorkomen dat het water verontreinigd zou geraken en de volksgezondheid in het gedrang zou komen”, zegt Heyrman. Dit gebruikte drinkwater vloeit vervolgens terug naar het riool, vanwaar het naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie wordt gevoerd. Hier wordt het rioolwater gezuiverd en het gezuiverde water (effluent) wordt geloosd in de waterlopen, of wordt terug geïnfiltreerd in de bodem, zodat het het grondwater terug aanvult. Het effluent kan ook gebruikt worden als water voor de landbouw.

“Dit is de klassieke cyclus van water”, vertelt Heyrman. “Maar er zijn manieren te bedenken om het kraantjeswater dat we in grote mate via het riool laten weglopen en dat slechts licht vervuild is, te hergebruiken om bijvoorbeeld het toilet door te spoelen. Zo ontstaat er een meer circulair gebruik van water. Het is immers niet nodig om voor alle toepassingen in en om het huis water van ‘drinkwaterkwaliteit’ te gebruiken. Zo is ook regenwater erg geschikt voor vele toepassingen in huis en tuin.”

Circulaire waterprojecten in de industrie

Ook in de industrie worden er steeds meer circulaire waterprojecten geïntroduceerd: een must, volgens Ilse Smets, professor Afvalwaterzuivering aan de KU Leuven. “Vlaanderen is een zeer dichtbevolkt land en daarbovenop hebben we een aantal industrieën die enorm veel water vragen: de diepvriesgroentesector, de textielindustrie… Die moeten we niet willen gaan tegenhouden, integendeel, maar hergebruik van water wordt steeds belangrijker.” Smets neemt Ardo graag als voorbeeld. Dit diepvriesbedrijf graaft momenteel aan een groot spaarbekken, waar gezuiverd afvalwater van het bedrijf in terecht komt, voor het via een buizensysteem teruggaat naar de akkers van 70 groenteboeren.

Het is voor het eerst dat afvalwater van een voedselverwerkend bedrijf letterlijk terugstroomt naar de landbouw. Niet alleen zijn de boeren op deze wijze, ook in periodes van grote droogte, verzekerd van water om hun groentevelden te besproeien, ook de fabriek kan rekenen op voldoende groenten voor de diepvriesproductie: een win-win situatie, dus.

Grondwater reserves aanvullen

Naast hergebruik, is het ook belangrijk om ons grondwater op peil te houden en voldoende te ‘voeden’. Heyrman: “Er dient daarom voor gezorgd te worden dat regenwater niet via het riool afgevoerd wordt, maar terug in de bodem kan doordringen, door infiltratie.” Dit is in Vlaanderen een serieus probleempunt, aangezien een disproportioneel groot gedeelte van dit gebied verhard is. Smets: “Bij aanleg van wegen, opritten, parkings enzovoort moeten we zoveel mogelijk voor waterdoorlatende materialen kiezen. Als we dat niet doen, houden we niet alleen te weinig water vast en vullen we onze grondwaterreserves niet genoeg aan, maar komt het overtollig water terecht op de straten en kan het niet worden afgevoerd. Het gevolg hiervan zijn overstromingen.”

Tot slot pleit Smets voor ‘waterbewustwording’: “Het is natuurlijk goed om zuinig om te gaan met water, en ‘drinkwater’ enkel te gebruiken om te drinken. Maar nog te weinig mensen staan stil bij de grote hoeveelheden water die naar de productie van dagdagelijkse producten gaan, zoals kleding en voeding. Het heeft weinig zin om te kiezen voor een korte douche als je daarna een stuk spek, waar 3000 liter water voor nodig was, verorbert. Water is een breder, globaal verhaal.”

MEER

Samenleven met 176 nationaliteiten

Frieke Van ZundertDiversiteit en Antwerpen is geen nieuwe combinatie. Een bezoek aan het MAS of Red Star Line Museum toont dat we elke dag een stap zetten in een eeuwenlang verhaal. Migratie heeft van onze stad en provincie een diverse samenleving gemaakt. Eén die ons uitdaagt om elke dag het beste te halen uit samenleven met 176 nationaliteiten.

Automarkt in stroomversnelling?

Elektrisch RijdenEr wordt al jarenlang gepraat over elektrische auto’s, maar de definitieve lancering laat op zich wachten. Hoe komt dat eigenlijk, want de technologie lijkt toch op punt te staan? En wanneer kunnen we ons dan wel aan die doorbraak verwachten?

Vervoerskosten in de snoei

Gezin & MobiliteitOngeveer een achtste van het gezinsbudget gaat op aan vervoer. Vol Planbureau is mobiliteit, naast huisvesting en voeding, een van de belangrijkste kostenposten van de Belg. Wat kun je doen om de rekening naar beneden te krijgen?

Het feelgood-gevoel werkt

Goed gevoel Dat niet iedereen het goed heeft, weten we allemaal. Bij elke gebeurtenis op deze planeet voelen we die ongelijkheid die in onze wereld heerst. Dit kan gelukkig verhelpt worden door een goed doel te steunen.

3 vragen aan… Smartnodes

Edge computing Smartnodes: “Smart lighting betekent op de juiste manier, op het juiste tijdstip de juiste hoeveelheid licht brengen op de openbare weg.

Wat als… de diagnose kanker is?

Kanker“U hebt kanker.” De woorden die je nooit wil horen van de arts, vallen. Mensen die het meemaakten, voelden de grond onder de voeten wegzakken. Wat nu? Dat kan toch niet? Ik heb nog veel te veel voor de boeg… Gelukkig sta je er niet alleen voor.