geodata
Moderne Stad

Geodata: de brug tussen milieu, mobiliteit en infrastructuur

28.02.2024
door Tuly Salumu

Via welke route raakt een ambulance het snelst bij een patiënt in nood? Welke daken zijn geschikt voor zonnepanelen? Wat is de impact van de verbouwing naast je deur op de rest van de straat? In de slimme stad komen we het allemaal in een paar klikken te weten dankzij geodata.

Droomt u in de winter graag weg bij satellietbeelden van uw vakantiehuis op Google Earth? Of raakt u met de auto niet meer op uw bestemming zonder Waze? We staan er niet bij stil, maar realtime geografische gegevens zijn ons dagelijks leven steeds meer gaan beheersen. ‘Geodata’, zegt men in de slimme stad, maar gebruik die term in je omgeving en veel mensen zullen het in Keulen horen donderen.

Nochtans hebben geodata voor burgers tal van voordelen. GPS-navigatiesystemen maken het reizen een pak efficiënter. Ook de app van bezorgdienst Deliveroo, waarop je in realtime kan zien waar je maaltijdkoerier zich bevindt, of de datingapp Tinder, die je singles voorstelt in een straal van een bepaald aantal kilometers, doen een beroep op geodata.

Geodigitale tweeling

Maar geodata zijn ook goud waard voor bedrijven zoals GIM. “Wij helpen organisaties om geodata te verkrijgen, te beheren, te verwerken en er de juiste conclusies uit te trekken”, zegt An Heirman, Business Line Manager. “Ons klantenbestand is heel uiteenlopend: van private ondernemingen zoals verzekeringsinstellingen en banken tot de nutssector en overheden in België en Luxemburg.”

Geodata bestaan al eeuwenlang, denk maar aan de historische kaarten van Mercator, die werden gebruikt in de scheepvaart. Sinds de opkomst van de computer kunnen ze ook digitaal worden opgeslagen, geanalyseerd en weergegeven. Zo gebruikt men al enkele decennia satellietbeelden, luchtfoto’s en LIDAR-scans om uiterst gedetailleerd de omgeving ruimtelijk in kaart te brengen. Maar de laatste jaren gaat het – onder invloed van allerlei sensoren en artificiële intelligentie – wel erg snel. “Zowel de hoeveelheid gegevens groeit als de snelheid waarmee ze beschikbaar zijn”, zegt Heirman.

Een van de visitekaartjes van het bedrijf is Belmap, een geodigitale tweeling of 3D-basiskaart die gebouwen, percelen en adressen modelleert. “Belmap helpt bijvoorbeeld verzekeringsmaatschappijen om de heropbouwwaarde van gebouwen sneller in te schatten en om online simulaties voor nieuwe polissen sneller en nauwkeuriger  te maken”, zegt Technology Director Steven Smolders.

Het is maar één voorbeeld van de vele toepassingen van geodata in de privésector. “Ook supermarkten gebruiken geodata om de ideale locatie te vinden voor hun nieuwe vestiging”, aldus Smolders. “Ze vertellen hen meer over de omsluiting, de beschikbare panden, enzovoort. Door al die info te combineren kunnen ze een interessante marktstrategie ontwikkelen.”

Dankzij artificiële intelligentie raakt het verwerken van geodata in een stroomversnelling.

- Ann Heirman, GIM

Geodata voor iedereen

Geodata zijn ten slotte ook een waardevol instrument voor overheden. Ze helpen hen om ruimtelijke analyses uit te voeren, rampen beter te beheren en grote infrastructuurprojecten te plannen. Om die data in kaart te brengen, wordt Digitaal Vlaanderen ingeschakeld. Het agentschap zorgt voor een geografische basiskaart die door iedereen kan worden gebruikt. “De kaart geeft de plaatsing van riooldeksels tot de positionering van huizen weer”, aldus Bart Rosseau, Programmamanager Geo en Open Data Diensten bij Digitaal Vlaanderen. “Een groot deel van ons werk is om alle data actueel en stabiel te houden.”

Ook de burger heeft toegang, onder meer via Geopunt Vlaanderen, het geografische portaal dat tien jaar bestaat. “We kunnen niet traceren wie het gebruikt, maar we krijgen veel vragen, bijvoorbeeld over luchtkwaliteit en overstromingen. Dat is toch een teken dat het breed wordt toegepast.”

Uitdagingen

België doet het goed in vergelijking met andere Europese landen. Toch zijn er uitdagingen. “We moeten erop toezien dat de snelheid van de data niet ten koste gaat van de kwaliteit”, zegt Rosseau. “Daarnaast moeten we nadenken over de inzet van artificiële intelligentie. Moeten we robots bijvoorbeeld leren om een kaart te lezen? Of moeten we hen gebruiken om data breder beschikbaar te maken? En wat met privacy?”

Eén ding staat vast: geodata zullen alleen maar aan belang toenemen. “Ze vormen een brug tussen milieu, mobiliteit en infrastructuur”, besluit Rosseau. “Aan ons om die brug stabiel te houden, ook nu het dataverkeer steeds sneller gaat en de brug steeds meer bevraagd wordt.”

Vorig artikel
Volgend artikel