Home Maatschappij Gezondheid Prof. Dr. Mathieu Vandenbulcke: ‘Lang leven, gelukkig leven!’

Prof. Dr. Mathieu Vandenbulcke: ‘Lang leven, gelukkig leven!’

‘En ze leefden nog lang en gelukkig’. Zo eindigen de meeste sprookjes. Maar zijn mensen die lang leven ook gelukkig? Wanneer we het hen zelf vragen, blijkt dit meestal wel het geval.

Volgens een recente bevraging in opdracht van de Koning Boudewijnstichting kijkt de meerderheid van de 60’ers positief aan tegen het ouder worden. Dit sluit aan bij het gedachtegoed van Laura Carstensen, hoogleraar psychologie aan de universiteit van Stanford, dat stelt dat mensen zich minder inlaten met negatieve gevoelens naarmate het levensperspectief korter wordt. Bovendien blijkt een optimistische ingesteldheid één van de geheimen van het uitzonderlijk ouder worden.

De donkere kant

Maar ouder worden loopt niet altijd van een leien dakje. Als ouderenpsychiater ben ik getuige van de donkere kant van het verhaal. Eén op de tien 50-plussers heeft depressieve gevoelens. De zelfdodingscijfers bij oudere mannen zijn de hoogste van alle leeftijden. Sommigen verliezen hun vertrouwen in de samenleving en ontwikkelen paranoïde gedachten. Anderen worden dan weer overmand door doodsangst en grijpen naar pillen of alcohol. Daarnaast kan dementie een behoorlijke ravage teweegbrengen in het hoofd.

Stevig sociaal netwerk

Kunnen we er iets aan doen? Moeten we het lot ondergaan of kun je ertegen vechten, zoals Shakespeare zich afvroeg in Hamlet. In een spraakmakend artikel in het wetenschappelijk tijdschrift, The Lancet, berekenden specialisten dat één op de drie gevallen van dementie kan worden voorkomen of uitgesteld door preventieve maatregelen zoals gezond leven, bewegen en cognitieve reserve opbouwen door onderwijs of door bij te leren. Een stevig sociaal netwerk vormt bovendien een belangrijke bescherming tegen dementie, depressie en andere geestelijke gezondheidsproblemen. Een relevante en mogelijk ook troostende gedachte bij de confrontatie met ziekte en verlies, is dat gelukkig zijn niet hetzelfde is als zich goed voelen. Geluk heeft meer te maken met een gevoel van tevredenheid over het leven. De filosoof Nietzsche merkte reeds op dat er minder doodsangst is bij mensen die het leven ten volle geconsumeerd hebben. Een goed gevoel daarentegen hangt eerder af van het moment, van gezondheid en andere zaken die je minder in de hand hebt.

Een relevante en mogelijk troostende gedachte bij de confrontatie met ziekte en verlies, is dat gelukkig zijn niet hetzelfde is als zich goed voelen.

Leeftijdsgrenzen

Misschien wel de grootste vrees rond ouder worden, is om niet meer au sérieux genomen te worden wanneer de geest minder scherp wordt. Om een diagnose te worden in plaats van een persoon. Mensen verdienen beter, ze verdienen respect. Respect begint naar mijn gevoel bij het betrekken van deze mensen bij beleid en samenleving. De ‘vergrijzing’ wordt steevast voorgesteld als een probleem. Maar met een inclusief beleid kunnen 50-plussers misschien wel meer problemen oplossen dan ze er veroorzaken. Dit gebeurt reeds via vrijwilligerswerk of door in te springen voor de familie. Maar de vraag is of leeftijdsgrenzen in het algemeen gezond zijn. Sommige personen hebben zin om verder te doen wat ze gans hun leven graag gedaan hebben. Anderen willen nieuwe uitdagingen aangaan of in alle rust genieten van het pensioen. Zo hoort het ook. Geen keurslijf meer, maar wel de mogelijkheid om zelf keuzes te maken.

Tekst Prof. Dr. Mathieu Vandenbulcke, ouderenpsychiater aan de KU Leuven 

 

MEER

Mijn stad, schone stad

Belgische stedenHet hoeft niet altijd Milaan, Parijs of New York te zijn. België heeft tal van mooie steden waar heel wat te beleven valt. Drie locals verklappen een geheim plekje dat het bezoeken waard is en vertellen waarom zij fier zijn op hun stad.

Verrassend groen

Verschillende tuinenGeen betere manier om heerlijk te ontspannen dan een uitje in het groen. Hieronder vind je zes minder bekende parken en tuinen die beslist jouw bezoek verdienen. Met dank aan de tuinarchitecten van LAND en Studio Basta.

Onder de loep: de toekomst van ons transport

Toekomst van transportDe Antwerpse Ring, de meest dichtgeslibde verkeersader van Europa, is er niet goed aan toe. Enkele overbruggingen dringen zich op om de dagelijkse massa auto’s en vrachtwagens weer vlot te doen rijden, maar dat verhaal kennen we en is niet evident. Ondertussen neemt de drukte maandelijks toe…

Waarom ondernemers zot zijn van Antwerpen

ondernemenElk jaar stampen zo’n 10.000 Antwerpenaren een eigen zaak uit de grond. Daarmee is de provincie koploper van Vlaanderen. Maar waarom is Antwerpen zo’n uitstekende plek om te ondernemen?

‘Havens moet elkaar niet beconcurreren, maar versterken’

Daan SchalkHet gaat hard voor fusiehaven North Sea Port: de doelstellingen voor 2020 zijn namelijk nu al gehaald. De ambitie was een omslag van 70 miljoen ton, maar dat cijfer is dus reeds binnen. Bovendien steeg het aantal jobs met 2500. De fusie tussen Havenbedrijf Gent en Zeeland Seaport was met andere woorden een gouden zet.

Provincie vol troeven

Luk Lemmens Antwerpen is de grootste provincie van Vlaanderen en wordt gekenmerkt door een rijke verscheidenheid aan troeven. Ze biedt heel wat mogelijkheden voor een smeltkroes van 1,8 miljoen inwoners, van Kempenaren en Maneblussers tot Sinjoren.