Home Maatschappij Gezondheid Ademruimte dankzij flexibiliteit en innovatie

Ademruimte dankzij flexibiliteit en innovatie

De krapte op de arbeidsmarkt zet een rem op onze economie. Het nefaste effect van een tekort aan medewerkers raakt ook de zorgsector. Die schreeuwt om meer handen aan het bed. Zorgen voor een grotere instroom van nieuw zorgpersoneel is slechts een deel van de oplossing.

Tekort verpleegkundigen

Dit is zonder meer de grootste uitdaging waar onze sector ooit voor stond”, kadert Margot Cloet de ernst van het probleem. Als gedelegeerd bestuurder van Zorgnet-Icuro, een Vlaams netwerk van zorgorganisaties, houdt ze als geen ander de vinger aan de pols van de zorg. “Ieder jaar gaan er 2.500 verpleegkundigen met pensioen en per drie vacatures raakt er gemiddeld slechts één ingevuld. Bovendien vraagt de toenemende vergrijzing steeds meer aandacht”, legt ze uit. 

De omvang van het probleem vraagt om een bredere aanpak dan alleen maar het vergroten van de instroom van nieuwe verpleegkundigen. Margot Cloet: “Het gaat om een combinatie van maatregelen. Zo moeten we streven naar een betere work-life-balance. Ik denk bijvoorbeeld aan de extra vakantiedagen die je opbouwt naarmate je meer anciënniteit verwerft. In plaats van op het einde van je carrière zo veel verlofdagen te hebben, moet dat meer over de hele loopbaan gespreid zijn, in een flexibel concept.” 

Taken delegeren

Een ander heikel punt is de subsidiariteit binnen de zorgsector. Dat betekent dat verpleegkundigen bepaalde taken kunnen delegeren aan andere zorgverleners. “Taken als eten geven of wassen kunnen perfect door andere profielen uitgevoerd worden. Daarom pleitten we onlangs voor een tijdelijke flexibilisering van de personeelsnorm in de ouderenzorg. We willen dat het aandeel van andere beroepsprofielen, zoals paramedici, tijdelijk groter wordt, zodat de woonzorgcentra meer ademruimte krijgen. Voorzieningen die onvoldoende zorgpersoneel vinden moeten daarnaast ook personen met andere kwalificaties kunnen aannemen, bijvoorbeeld een ervaren mantelzorger”, zegt de gedelegeerd bestuurder.

“Als zorgorganisatie moet je een ethische visie ontwikkelen over hoe je de levenskwaliteit van patiënten kunt bevorderen.”
Lon Holtzer, Vlaams Zorgambassadeur

Ook Vlaams Zorgambassadeur Lon Holtzer erkent dat er een probleem is bij de overdracht van zorgkundige taken. “Als een patiënt in de thuiszorg gewassen wordt door een verpleegkundige, zal het RIZIV financieel tussenkomen. Doet een zorgkundige in het kader van de gezinszorg die taken, dan betaal je als cliënt zelf de rekening. Dat is een probleem. In een krappe arbeidsmarkt moet iedereen op de top van zijn kunnen worden ingezet.”

Ruimte voor nieuwe concepten

Op dat vlak ziet de Zorgambassadeur een rol weggelegd voor zorgorganisaties. “Personeel haakt nu eenmaal af als ze voelen dat ze niet voldoende kwaliteit kunnen bieden. Als zorgorganisatie moet je dus een ethische visie ontwikkelen over hoe je de levenskwaliteit van patiënten kunt bevorderen.” Voor Lon Holtzer is leiderschap een belangrijk aspect: “De visie op verpleegkunde mag niet gestoeld zijn op traditie, er moet ook ruimte zijn voor nieuwe concepten. Omgevingen, pathologieën en technologieën… gezondheidszorg is voortdurend in verandering.”

“De visie op verpleegkunde mag niet gestoeld zijn op traditie, er moet ook ruimte zijn voor nieuwe concepten.”
Lon Holtzer, Vlaams Zorgambassadeur

Geen hulpje van de arts

De bachelor-opleiding verpleegkunde telt sinds het academiejaar 2016-2017 vier studiejaren in plaats van drie. Dat wil zeggen dat de studenten niet dit jaar, maar volgend academiejaar afstuderen. Bevorderlijk voor de instroom? “Nee, maar een uitbreiding was nodig omdat je steeds meer te maken hebt met multipathologieën: er zijn steeds meer vormen van ziektebeelden of behandelingen. Als verpleegkundige ben je geen zorgkundige of geen hulpje van de arts. Je moet autonoom medische problemen kunnen onderscheiden en verantwoordelijkheid opnemen”, verduidelijkt Holtzer de noodzaak.  

Opleidingen

Onderwijs speelt bovendien een sleutelrol om meer innovatie te implementeren in de zorgsector. “Er is meer kruisbestuiving tussen technologie en gezondheidszorg nodig”, merkt Lon Holtzer op. “Als je meer technologische ondersteuning aan de basiszorg kunt bieden, zal je ook een betere kwaliteit krijgen. Je verhoogt ook de zelfstandigheid van mensen. Momenteel kun je alleen aan de Hogeschool VIVES een opleiding ‘zorgtechnologie’ volgen. Dergelijke kruispuntberoepen zullen alleen maar aan belang winnen in de zorgsector. Hopelijk stijgt het aantal studenten in die richting substantieel”, klinkt ze hoopvol.

MEER

Leve de zon, leve vitamine D! Of...

Vitamine D Vitamine D is een van de weinige vitamines die ons lichaam zelf kan aanmaken en dat door blootstelling aan de zon. Supplementen zijn toch aangeraden.

Koen Kennis: ‘Alles beweegt’ in een smart city

In de 16de eeuw stond Antwerpen − dankzij mensen als Plantijn, Rubens, Van Dijck en Ortelius − in Europa bekend als centrum voor handel, kunst, architectuur en wetenschap. Zij waren én kunstenaars én ondernemers.

‘Transparantie over kwaliteit is de norm’

Dirk RamaekersLange tijd leefde de overtuiging dat het met de kwaliteit van de zorg in Vlaanderen goed zat. De hoge graad van toegankelijkheid en de toewijding van het zorgpersoneel werden verondersteld om dat te garanderen. 

België blijft koploper in de chemie

Chemie in BelgiëOndanks alle onheilspellende berichten van de voorbije jaren blijven internationale chemiebedrijven de weg naar België vinden. De sector is dan ook nog altijd een van de speerpunten van onze economie. Hoe houden we die koppositie vast?

Zorg dat export geen valkuil wordt

Internationale handel Een contract kunnen binnenhalen in het buitenland, leuk! Maar nu begint het echte werk pas. Hoe krijg je uw goederen ter plaatste? En wat zijn de valkuilen waarvoor je moet opletten?

Carry Goossens: ‘We zouden er allemaal wat meer onze...

Interview Carry Goossens is een kind van Woodstock. Ergens is het aan hem blijven plakken, bekent hij vrijmoedig. Eens een hippie, altijd een hippie. En jawel, the times they are a-changin’. Tenminste voor wie ervoor durft te gaan.