België: bodem voor BENOvaties

Slechts 16 procent van de jongeren zou het zien zitten hun woning te verbouwen. Dat meldde de bouwsite Livios onlangs. Procentueel niet bepaald een uitkomst om naar huis te schrijven, natuurlijk. Maar is er dan helemaal geen ruimte voor renovatiewerken in de toekomst van wonen?

Jammer genoeg zullen jongeren vandaag zich toch moeten wagen aan renoveren. Want wie naar de toestand van onze Vlaamse woningen kijkt, zal zien dat er veel in een verouderde staat in het straatbeeld staan. Die belabberde toestand heeft dan weer gevolgen voor het milieu, waardoor we genoodzaakt zijn anders te denken over hoe we wonen. En dus hoe we moeten renoveren.

Hoe beter renoveren

Of beter: BENOveren -‘beter renoveren’: een mix van energiezuinigheid en design. Buurtontwikkelaar Matexi bouwt al 70 jaar zulke ‘betere’, duurzame huizen, appartementen en zelfs volledige woonbuurten. Op dit moment bouwen zij de Antwerp Tower om tot een complex met 240 energiezuinige appartementen. Project Developer Philip Rubbens: “Het oude kantoorgebouw werd meer dan 40 jaar geleden gezet, maar het betonnen skelet was in een prima staat. Daarom besloten we die betonconstructie te behouden – ook vanuit ecologisch perspectief, want de productie van beton is erg vervuilend.”

Milieu-impact

Ook over de milieu-impact van de appartementen zelf dachten architect en projectontwikkelaar goed na. Rubbens: “Er komen zonneboilers op het dak om water voor te verwarmen. Met zonnepanelen voorzien we de gemeenschappelijke delen van elektriciteit. En we installeerden twee grote verwarmingsketels voor het hele gebouw. Elk appartement heeft zijn eigen meter en bewoners kunnen individueel de temperatuur regelen. Maar doordat er maar twee ketels zijn, besparen we op onderhoud en elektriciteit. Het zijn maar een paar voorbeelden van technieken om een appartementsgebouw energiezuinig te maken.”

Rubbens heeft nog een tip voor wie zelf wil verbouwen: “Zorg ervoor dat je zoveel mogelijk informatie verzamelt over de woning die je wil verbouwen. Dat kan je heel wat geld uitsparen. Bij de Antwerp Tower gaven de bestaande bouw- en stabiliteitsplannen ons bijvoorbeeld veel inzicht. Vraag dus zeker alle plannen op.”

Verzamel zoveel mogelijk informatie als je een woning wil verbouwen. Hoe meer je weet, hoe meer geld je kunt uitsparen. Philip Rubbens, Matexi

Zelf aan de slag

Ja… wat als je inderdaad beslist om zelf een woning te bouwen of te verbouwen? Julie Smet en Thomas Janssen wonen samen met dochtertje Odette in een energiezuinige, gesloten nieuwbouwwoning in houtskelet. Daar kozen ze heel bewust voor. Thomas: “We wilden een open huis, met veel ramen en een vide. Dat op een traditionele manier laten bouwen, is technisch erg moeilijk. In houtskeletbouw zijn er geen dragende binnenmuren. Dat zorgt ervoor dat je veel vrijer bent in je design. Het is ook toekomstgericht bouwen, want we kunnen gemakkelijk een kamer bijmaken of een stuk aanbouwen.”

Slimme systemen

De goede isolatie van een houtskeletwoning zorgt ervoor dat hun huis een bijna-energieneutrale woning (BEN) is, met een EPC onder 30. Maar ze namen nog andere maatregelen, onder andere om de temperatuur in huis constant te houden. Daardoor blijven de verwarmingskosten laag. “We kozen voor driedubbel glas met een coating erop”, vertelt Julie. “Die coating reflecteert de warmte. Ook de screens helpen om oververhitting tegen te gaan. Het ventilatiesysteem in huis recupereert de warmte uit de lucht. Zo gebruikt het systeem bijvoorbeeld de warme lucht die we bij het koken met de dampkap wegzuigen, om de koude buitenlucht waarmee we ons huis ventileren wat op te warmen.”
Een luchtwarmtepomp produceert al het warme water in huis. Ook de vloerverwarming is erop aangesloten. Het voordeel daarvan is dat ze die luchtwarmtepomp in de zomer kunnen gebruiken om de vloer af te koelen. Daardoor blijft het huis frisser op warme dagen en was airconditioning niet nodig. Een bijkomend pluspunt: de energie van de warmtepomp komt van de zonnepanelen op het dak.

Duidelijk beginnen

Julie en Thomas bouwden hun droomhuis met een Belgisch bouwbedrijf dat jarenlange ervaring in houtskeletbouw heeft. “We hadden een heel goed contact met het bouwbedrijf. Dankzij een duidelijk lastenboek wisten we op voorhand perfect hoeveel alles zou kosten. En op minder dan een jaar tijd stond ons huis er. Daardoor konden we snel verhuizen – en geld uitsparen. Dat is natuurlijk ook belangrijk voor zo’n jong koppel als wij,” knipoogt Thomas.