Bandersnatch

Interactive storytelling als ‘the next big thing’?

Na maanden van teasers, leaks, en geruchten was hij maandag 28 december eindelijk daar: Bandersnatch, de interactieve film van Black Mirror (en Netflix). Hiermee lijkt interactieve fictiecontent ingeluid als de ‘next big thing’ in storytelling. Maar in hoeverre zijn mediamakers klaar voor kijkers die shiften van users naar ‘produsers’ (hybride term tussen user en producer, red.) te gaan?

Eerste poging

Massaal keken we de afgelopen week naar Bandersnatch, klikten en kozen we het pad van hoofdpersonage Stefan Butler. Van uitermate braaf tot gruwelijk brachten onze keuzes ons tot tenminste 5 verschillende eindes. De film lijkt daarmee de eerste degelijke poging tot interactive storytelling. Toch wordt hier al meer dan 50 jaar mee geëxperimenteerd. Van gamebooks als Choose your Own Adventure, over combo’s van games en films, tot digitale systemen zoals Roger Schank’s programma Talespin, of Michael Liebowitz’ ‘Universe’.

Interactie verkennen

Vanaf het begin van de pc werd interactie tussen consument en computer dus verkend. En sinds enkele jaren zien we interactiviteit in content ook alleen maar toenemen. Het wordt steeds moeilijker voor merken om engagement aan te moedigen van de kijker, luisteraar, consument. Meer interactiviteit lijkt dus een natuurlijke (r)evolutie. En niet alleen in de entertainmentsector: ook in bijvoorbeeld online marketing, online shoppen, customer service… wordt het belangrijker.

Match made in heaven

Interactiviteit trekt consumenten dus steeds meer aan. En new media zijn hiervoor de ideale partner. Ten eerste zijn social media nog steeds hét middel om content te ontdekken. Ook de flexibiliteit van de media moedigt interactie aan. De kijker kan real timereageren op de getoonde content, en is actief betrokken. Van live Q&A’s op Facebook live, tot voting en online recensies. Zo kan de consument steeds meer inhoudelijk meebeslissen. Die interactie vond nu zijn weg naar online fictiecontent. Insert: Bandersnatch.

Experiment voor volwassenen

Bandersnatch is het eerste experiment dat de makers van Black Mirror voor het volwassen Netflix-publiek ontwikkelden (eerder maakte Netflix namelijk al interactieve content voor kinderen). De film is een interessant staaltje storytelling en techniek, en brengt een verhaal op een heel nieuwe manier bij de kijker. Of ze geslaagd zijn om storytelling en interactiviteit feilloos te combineren?

Freedom of choice

Het eerste deel van de film leidt de karakters, de context en het verhaal mooi in. Het verhaal, waarbij Stefan in de film een interactief gamebook wilt omvormen tot game en zo gaandeweg alle voeling met de realiteit verliest (meta!), is goed gekozen en geeft veel creatieve mogelijkheden. We zien duidelijk hoe Stefan vanaf het begin met zijn mentale gezondheid sukkelt, en hoe dit erger wordt naarmate zijn werk vordert.

‘Freedom of choice’? in Bandersnatch is het eerder een ‘illustration of choice’

Vanaf deel twee wordt het verwarrender. Wanneer je een einde bereikt, word je teruggestuurd naar een belangrijk keuzemoment. Hierdoor wordt de film op de duur eerder aaneengeregen scènes dan een samenhangend geheel. De film verliest tegen het einde toe elke vorm van ‘narratief’.

Daarnaast is het ook nog de vraag in hoeverre je als kijker wel een ‘freedom of choice’ hebt. Het lijkt eerder op een ‘illustration of choice’: ongeacht de keuze die je maakt, gaan de storytellers soms nog steeds je keuze negeren of omgooien.

Werkt het?

Het Bandersnatch-verhaal was in ieder geval een creatieve en technische uitdaging voor de makers (de video hieronder vertelt over de ‘madness’ waar de creators doorgingen tijdens het maken), en is een sterk experiment dat verdiend veel ophef kreeg. Hoewel het verhaal misschien sterker kon worden uitgewerkt, zodat het minder gimmick, meer ‘volwaardige’ film zou zijn, heeft het experiment de makers ongetwijfeld veel geleerd: wat wel en niet werkt in een interactief verhaal, welke keuze de kijkers verkiezen (data!). En vooral: dat wie interactiviteit en storytelling wil samenvoegen, een heel nieuw medium krijgt om te ontdekken.

Of Bandersnatch echt een revolutie zal ontketenen in interactieve fictiecontent? Misschien. Maar dat de kijker steeds meer een ‘produser’ wordt? Zeker wel. Aan marketeers en makers om ermee aan de slag te gaan!