Interview door Jerom Rozendaal

Bart Steukers: ‘Wij verwachten niet dat België in zijn eigen groene-energiebehoefte kan voorzien’

Energietransitie staat hoog op de agenda van nationale overheden en bedrijven. Om de klimaatdoelstellingen te behalen – een emissieloze samenleving in 2050 – moeten er flinke stappen gezet worden. Bart Steukers, CEO van technologiefederatie Agoria, meent dat het mogelijk is. Volgens hem liggen er zelfs veel opportuniteiten voor Belgische technologiebedrijven bij de overstap naar groene energie.

Kun je het belang van groene energie schetsen onder jullie leden?

“Bij de Belgische technologiebedrijven spelen op dit moment drie belangrijke onderwerpen. Dat zijn de schaarste op de arbeidsmarkt, de digitale transformatie en de groene transitie. Van de totale energiebehoefte in België wordt 10 procent ingevuld met groene energie. De rest bestaat uit kernenergie en fossiele energiebronnen zoals gas en olie. Als we kijken naar elektriciteit, dan bestaat 26 procent uit groene elektriciteit die opgewekt wordt uit zonne- en/of windenergie.” legt Bart Steukers uit.

Van 10 procent naar 100 procent in minder dan dertig jaar? Is dat realistisch?

“Wij als Agoria denken absoluut dat dit gerealiseerd kan worden. Wij vertegenwoordigen de Belgische technologiebedrijven en constateren dat er de laatste jaren al behoorlijke stappen gemaakt zijn. Sinds 2014 is er een energiebesparing van 4,5 procent gerealiseerd door de industrie, terwijl ook de industriële productie bleef stijgen, en we schatten dat er tegen 2022 nog eens 3 procent besparing mogelijk is.”

Hoe kunnen we de stap zetten naar een emissieloze samenleving in 2050?

“Enerzijds zien we nog ruimte in energiebesparing en het efficiënter omgaan met energie. De tweede stap zal zijn om fossiele energiebronnen te vervangen door duurzame energiebronnen. Hierdoor zal elektriciteit de komende jaren een steeds belangrijker aandeel gaan krijgen, omdat die opgewekt kan worden uit wind- en zonne-energie. Hierdoor voorspellen wij ook een proces van rigoureuze elektrificatie. Dat is al zichtbaar in de auto-industrie, maar zal zich ook in andere sectoren openbaren.” vertelt Bart Steukers.

Bart Steukers

Is energiebesparing niet altijd een thema geweest voor bedrijven? Waar zie je nog meer ruimte en hoeveel?

“Vroeger werd er energie bespaard uit kos- tenoverwegingen, nu zijn daar de facetten van duurzaamheid en sociaal-maatschappelijk ondernemen bij gekomen. Ik ben van mening dat met het gebruik van big data en digitalisering nog enorme sprongen te maken zijn. Duitsland denkt ongeveer 40 procent van zijn emissiereductie tegen 2030 te behalen door in te zetten op digitalisering, ik denk dat wij in België dan toch ook 30 procent moeten kunnen behalen.” zegt Bart Steukers.

Kun je daar een voorbeeld van geven?

“Door data te verzamelen, combineren en analyseren kun je vaststellen waar en op welk moment welke energiebehoefte bestaat en kun je hierop gaan sturen. Neem het voorbeeld van een huishouden waarbij je wilt komen tot een systeem waarbij de wasmachine automatisch aanspringt als de zonnepanelen energie opwekken. Ditzelfde geldt voor bedrijven en dit principe kun je zelfs extrapoleren naar energiegemeenschappen. Dat zijn clusters van bijvoorbeeld bedrijven en huishoudens die de beschikbare hernieuwbare energie verdelen in functie van de beschikbaarheid en behoefte.”

Is België potentieel zelfvoorzienend op het gebied van groene energie?

“Nee, wij verwachten niet dat België in zijn eigen groene-energiebehoefte kan voorzien. Op het gebied van waterstof en diepe geothermie kan bijkomende winst behaald worden in situaties waar elektrificatie moeilijker is, maar ook dat zal de vraag niet kunnen dekken. Er zal zeker nood zijn aan import vanuit het buitenland, zowel op het gebied van groene elektriciteit als van groene waterstof. Het is daarom noodzakelijk dat België blijft investeren in het uitbouwen van de interconnectiecapaciteit met onze buurlanden. We kunnen daarbij onder andere gebruikmaken van het nieuwe Europese Renewable Energy Financing Mechanism: investeringen die België doet in bijvoorbeeld Franse windparken, kunnen
zo gedeeltelijk mee opgenomen worden in de Belgische nationale klimaatdoelstellingen.” vertelt Bart Steukers.

Door de groene-energietransitie zal het belang van elektriciteit toenemen, hierdoor zul je een rigoureus proces van elektrificatie zien, net zoals momenteel al gaande is in de auto-industrie.

Investeren in groene-energieopwekking in het buitenland. Dat doet de Belgische economie toch geen goed?

“Integendeel. Behalve een verduurzaming van de Europese energieproductie, kunnen Belgische technologie en knowhow geëxporteerd worden. Belgische technologiebedrijven zijn voorlopers op het gebied van duurzame energieopwekking. Zo hebben we tal van bedrijven die tot de wereldtop behoren op het gebied van windmolentechnologie. Ook zijn onze bedrijven vooruitstrevend op het gebied van waterstoftechnologie. De energietransitie die overal in Europa en ook mondiaal gaande is, biedt enorm veel mogelijkheden voor Belgi- sche technologiebedrijven.”

Zo is een blok aan het been verworden tot een opportuniteit?

“Absoluut. Toen Al Gore vanaf 2006 actief werd in het klimaatdenken en hij de opwarming van de aarde koppelde aan menselijk handelen, heerste er lange tijd scepsis. Er was aanvankelijk sprake van doemdenken waarbij de gedachte domineerde dat de wereld zou vergaan. Sinds enkele jaren wordt er positiever gedacht en worden juist ook de opportuniteiten gezien. Deze opportuniteiten voor Belgische technologiebedrijven zijn immens. Kijk maar naar de automotive. Wie had er tien jaar geleden gedacht dat er nog autoproductie zou plaatsvinden in ons land? Inmiddels produceren Volvo en Audi hun elektrische wagens in ons land, maar we hebben ook topspelers zoals Umicore in de ontwikkeling van de batterijen van morgen. Ook bussenbouwers Van Hool en VDL, pioniers in de ontwikkeling van waterstofbussen, exporteren over de hele wereld. Daar mogen we best fier op zijn.” legt Bart Steukers uit.

Welke rol zie je overigens weggelegd voor de overheid?

Om de energietransitie te maken, zal er een groenetaxshift moeten gebeuren. Ik spreek niet over een belastingverhoging, maar over een verschuiving van accenten. Er moeten prikkels ingebouwd worden om de energietransitie aantrekkelijk te maken. Het bouwen van een klimaatneutraal huis kost meer dan de energiebesparing die het oplevert. Hierdoor zijn mensen niet geneigd aanpassingen te doen. Op dit moment is elektriciteit vijf keer zo duur als gas. In Nederland is dit slechts een factor twee. Als je wilt dat mensen van een gasketel overstappen naar een warmtepomp moet je wat doen aan deze verhoudingen. Ook de investeringen in groene energie en energieopwekking zijn enorm. Wat dat betreft zijn wij tevreden dat de Belgische en Europese relanceplannen van de overheid volop inzetten op een duurzame toekomst.”

Smart
fact

Hoe ziet jouw persoonlijke groene-energietransitie eruit?

Ik heb recent een elektrische auto aangeschaft. Dat bevalt me zeer goed en ik zou niet meer anders willen. Door een beperktere reikwijdte heb ik wat comfort moeten inleveren, maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door het rijplezier.

09.08.2021
door Jerom Rozendaal
Vorig artikel
Volgend artikel