Home Chemie Een klimaatneutrale chemiesector? Kwestie van de juiste ‘reactie’

Een klimaatneutrale chemiesector? Kwestie van de juiste ‘reactie’

Uit het nieuwe duurzaamheidsrapport van essenscia blijkt onder meer dat 95 procent van alle producten en goederen in Europa gerelateerd is aan chemie of chemische processen. Met andere woorden: duurzame inspanningen in de chemiesector kunnen een grote impact hebben. Die inspanningen worden vandaag al ruimschoots geleverd, maar zoals het tv-programma al wist: Alles kan beter.

Het zesde duurzaamheidsrapport van essenscia werd eind oktober van vorig jaar gelanceerd en focuste zich vooral op vier concrete, maatschappelijk relevante thema’s: de klimaatuitdaging, duurzame kunststoffen, circulaire economie en het aantrekken en opleiden van talent.

Chemie in België

Voor ons land zijn die thema’s cruciaal: niet alleen stelt de sector van chemie en life sciences hier meer dan 90.000 mensen direct en 150.000 indirect te werk, er is ook geen enkel ander land ter wereld waarin de sector meer omzet per inwoner draait, met 65,8 miljard euro in 2017. Anno 2019 bewijst het feit dat de Oostenrijkse chemiereus Borealis besloot om een nieuwe propyleenfabriek in de Antwerpse haven te bouwen, tegen een investering van 1 miljard euro, dat onze regio nog steeds aantrekkelijk is voor de industrie. Maar hoe houden we dat zo?

Weg met concurrentie?

Professor Kevin Van Geem is directeur van het Centrum voor Duurzame Chemie. “Zowat alle spelers binnen de sector beseffen vandaag dat de uitdagingen niet langer individueel aangepakt worden, wel door een combinatie van expertises. Het concurrentiële speelt niet langer een hinderende rol: zo sloten recent zes bedrijven de overeenkomst om een oplossing te zoeken voor de reductie van CO2-uitstoot bij de productie van ethyleen, de bouwsteen voor polyethyleen, en om daarbij ook de ontwikkelingskosten te delen. De perceptie dat chemiebedrijven hun knowhow niet samen willen ontwikkelen, is wat mij betreft dus verkeerd. Gewoon omdat de bedrijven beseffen dat samenwerken vandaag een noodzaak is, omdat de kosten en risico’s in R&D hoog zijn. Heel wat landen zijn trouwens jaloers op onze voortrekkersrol in deze duurzame ontwikkeling, onder meer via het Moonshot-project van Vlaanderen.”

“Veel innovatieve technologieën die bijdragen aan verduurzaming zijn mogelijk dankzij de chemische industrie .”
— Pieter Nachtergaele, UGent

Verschillende soorten duurzaamheid

Duurzaamheid moet trouwens, zeker wat de kapitaalintensieve chemiesector betreft, ook op meer dan één manier worden geïnterpreteerd. “Er is de ecologische duurzaamheid, dat de impact op milieu en het klimaat betreft”, aldus Pieter Nachtergaele, die doctorandus aan UGent is en het gebruik van hernieuwbare grondstoffen in de chemische industrie bestudeert. “Maar daarnaast moet er ook ingezet worden op zowel de sociale als economische duurzaamheid.”

Impact

Die inspanning is nodig, want de (petro)chemie en staalsector zijn verantwoordelijk voor een groot stuk van de emissies in Vlaanderen. Tel daarbij op dat de sector ook goed is voor ongeveer 10 procent van het BNP, en je begint een beeld te krijgen van de impact. “Als er geen actie wordt ondernomen, heerst er het risico dat die bedrijven uit ons land zullen vertrekken, of zullen moeten sluiten, omdat ze niet meer voldoen aan de duurzaamheidsvereisten”, aldus professor Van Geem.

Plastic als oplossing

Reden genoeg om in te zetten op duurzame maatregelen. Zeker gezien het duurzaamheidsrapport vermeldt dat ‘plastics essentiële materialen zijn om de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de VN te behalen en waardevolle resources vormen om de circulaire economie te versnellen’. Het komt er volgens het rapport op neer om duidelijk te maken dat plastics – bijvoorbeeld in de vorm van de ‘plasticsoep’ in de oceanen – niet alleen deel zijn van het probleem, maar ook van de oplossing.

Positief communiceren

“Dan moet de beeldvorming natuurlijk ook wat veranderen”, aldus Nachtergaele. “Veel innovatieve technologieën die bijdragen aan het verduurzamen van de samenleving zijn mogelijk dankzij de chemische industrie. Denk bijvoorbeeld aan isolatiematerialen of batterijen in elektrische wagens. Maar die plasticsoep of een brand in een chemiebedrijf valt natuurlijk meer op en oogt mediageniek. Dus qua communicatie kan er nog een en ander verbeteren, zeker omdat de sector vandaag al heel wat forse inspanningen levert. Het is essentieel om ook te communiceren over de positieve impact die chemische producten hebben op de mens en het milieu.”

Volledig klimaatneutraal?

Tot slot: mogen we dromen van een volledig klimaatneutrale sector? Is dat een utopie, of haalbaar? Professor Van Geem oppert dat laatste: “Een klimaatneutrale chemische sector is effectief mogelijk. Vandaag nog niet, omdat we nog niet over voldoende economisch haalbare alternatieven voor het genereren van warmte via verbranding beschikken. Maar eenmaal we die wel hebben – vooral in de vorm van elektrificatie en het gebruik van groene elektriciteit – zal het mogelijk zijn.”

MEER

Je stempel drukken op de toekomst

Marc Reynders De verpakkingsmarkt was, is en blijft ook in de toekomst ongetwijfeld een ontzettend competitieve markt. Klanten verwachten dat hun leveranciers hen voldoende ondersteunen, informeren en daarbovenop regelmatig verrassen in hun zoektocht naar een nog betere visibiliteit en functionaliteit van hun producten.

Change management als antwoord op arbeidsinnovatie

Change managementNieuwe technologieën, social media, digitalisering, e-commerce… beïnvloeden de manier waarop bedrijven produceren, communiceren en hun producten en diensten aanbieden. Om succesvol te zijn, moeten bedrijven snel kunnen inspelen op die veranderingen. En dat vraagt om een andere organisatiecultuur en flexibele werknemers.

De heilige drievuldigheid

TechnologieInternet Of Things, Artificial Intelligence en blockchain: het zijn drie sterk opkomende technologieën die vooralsnog vooral afzonderlijk van elkaar worden genoemd. Jammer, want als trio hebben ze het potentieel om écht revolutionair te zijn.

Voor een steeds kwalitatievere architectuur en minder energieverslindende gebouwen.

architectuurWereldwijd geprezen voor onze chocolade, wafels en bier, kunnen we in België ook genieten van een mooie internationale reputatie inzake duurzame constructie. De transitie is in volle gang en verrast ons nog altijd positief.

Consumenten, bedrijven en samenleving volop in verandering

E-commerce BeCommerce ziet de e-commercegroei in België bevestigd en verwacht dat de kaap van 11 miljard online uitgaven behaald zal worden. Tijdens de eerste drie kwartalen van 2019 werd er al 8,38 miljard euro online gespendeerd volgens de BeCommerce Market Monitor.

Innoveren met de Heilige Drievuldigheid

Expertpanel België is in Europa uitgegroeid tot een van de innovatieleiders op gebied van Onderzoek en Ontwikkeling. Maar hebben we ook het potentieel om tot de wereldtop te behoren? Kruisbestuiving tussen verschillende actoren als de overheid, kennisinstellingen en het middenveld zijn hiervoor essentieel.