leren
Business

Trainingen en opleidingen worden een strategische asset voor bedrijven

We evolueren aan steeds hoger tempo naar een kennismaatschappij. Wie wil bijblijven met nieuwe ontwikkelingen en technologiëen in zijn job, zal zichzelf dus voortdurend moeten bijscholen. Is het era van “levenslang leren” nu eindelijk écht aangebroken? Meer zelfs, het kunnen aanbieden van leermogelijkheden wordt niks minder dan een strategische asset voor bedrijven, zeggen Jan Kaas en Nathalie Volders van bit by bit, dat IT-opleidingen en -consultancy organiseert.

Levenslang leren

Het credo “levenslang leren” gaat ondertussen al heel wat decennia mee, maar toch zijn er nog altijd bedrijven en organisaties die van het nut moeten overtuigd worden, zegt Jan Kaas. “De meeste beslissingsnemers en C-levels beseffen ondertussen wel dat levenslang leren gewoon een realiteit geworden is, die mindset is er ondertussen. Toch zijn er ook nog bedrijven waar de gewoonten stevig zullen moeten veranderen. Zowel bij het management als bij de werknemers. Wat de managers betreft: die moeten beseffen dat ze een bedrijfscultuur moeten installeren waar dat levenslang leren integraal deel van uitmaakt. De werknemers van hun kant moeten bereid zijn om die handschoen op te pakken. Zij moeten zich nieuwe skills meester maken, simpelweg omdat ze anders op termijn niet meer zullen mee kunnen. Dat is de realiteit.”

Die benodigde skills veranderen dan ook in sneltempo, zegt Jan. “Processen worden van naaldje tot draadje geautomatiseerd en gedigitaliseerd, verlopen grotendeels datagedreven, bijvoorbeeld het vermogen om snel en accuraat analyses te maken wordt almaar belangrijker. Voor bedrijven is het enorm belangrijk om mensen in huis te halen die dit in hun vingers hebben. Niet omdat het leuk is om ze te hebben, maar om hun marktpositie veilig te stellen. Dit soort skills bezitten, maakt dat je wendbaar bent, dat je je concurrenten de baas blijft en dat je geen kansen mist.”

Vroeger kwam je van school, je ging bij een bedrijf aan de slag en je deed de rest van je leven dezelfde job, die tijd is voorbij.

Mee zijn met nieuwste technologieën

Een workforce in je bedrijf hebben die met de nieuwste technologieën mee is of de kans krijgt om ze zich eigen te maken, is niet alleen goed voor je commercieel concurrentievermogen, ook in de war for talent is het een geducht wapen. Generation Y en Z verwachten immers gewoonweg van potentiële werkgevers dat ze de ruimte krijgen om zichzelf te ontplooien en om nieuwe dingen te leren. “Dat is absoluut zo”, beaamt Nathalie. “Het is nu al lastig om sommige profielen aan te trekken, als je hen die leerkansen ontzegt, wordt het helemaal lastig”, zegt Jan. “Bovendien is het niet alleen een manier om nieuwe mensen naar je bedrijf te lokken, je bouwt zo ook een interne kweekvijver op waarin je je mensen continu laat doorontwikkelen.”

Soms hoor je werknemers wel eens verzuchten dat al dat leren op termijn allicht toch niks zal uithalen, omdat we op een dag allemaal door robots zullen vervangen worden. Ook Jan heeft dat verhaaltje al gehoord. “Robots worden al meer dan vijfentwintig jaar in bedrijven en magazijnen gebruikt”, zegt hij. “Maar heeft dat dan tot een massale werkloosheid geleid? Nee, in die magazijnen zie je inderdaad almaar minder mensen die met pakken en zakken rondzeulen, maar je hebt wél nog altijd mensen nodig om die robots te ontwikkelen, te bouwen, te programmeren en te onderhouden. Ook dat onderhoud is trouwens niet meer zoals vroeger, met smeerolie en een schroevendraaier. Dat doe je tegenwoordig met (de laptop) digitale hulpmiddelen en software. Conclusie dus: onder de streep hebben robots netto net voor meer werkgelegenheid gezorgd, daar ben ik van overtuigd.”

leren

Mindset

Zoals gezegd: de meeste C-levels en hogere managers zijn ondertussen overtuigd van het nut van levenslang leren. Hoe dichter je echter naar de fabrieksvloer evolueert, hoe lastiger het wordt. “En toch heeft het volgens mij niet zoveel te maken met opleiding of diploma, maar wel met de mindset”, meent Nathalie. “Ik hoor wel eens van cursisten dat ze absoluut niet met een computer overweg kunnen en dat ze geen idee hebben hoe ze een wachtwoord moeten intikken, maar vijf minuten later blijkt dan wel dat ze hun hele vakantie boeken en regelen via het internet (lacht). Daar zit dus wel nog een beetje een mismatch. De truc zit hem er volgens mij vooral in om in een bedrijf een soort cultuur te installeren waarbij “jezelf ontwikkelen” een vanzelfsprekendheid wordt. En als die cultuur er niet is, komt daar natuurlijk ook wel een stukje change management bij kijken.”

Niet alleen het werk op zich is veranderd, zegt Jan, ook de manier waarop dat werk uitgevoerd wordt, evolueert tegenwoordig razendsnel. “Vroeger kwam je van school, je ging bij een bedrijf aan de slag en je deed de rest van je leven dezelfde job. En je was klaar met leren. Die tijd is voorbij. Opleiden is een strategische activiteit geworden. En niet alleen voor het hogere kader, nee, voor iedereen. Je moet op elk niveau tegenwoordig met technologie kunnen omgaan. Bij steeds meer bedrijven lopen al mensen op de werkvloer met een Virtual Reality-bril op. Die krijgen in die bril hun instructies over hoe ze de robots in de fabriek moeten onderhouden. Ook bij blue collars moet het bewustzijn dat dit er zit aan te komen, er dus absoluut zijn.”

The Future of Work

In 2018 bracht het World Economic Forum een spraakmakend rapport uit (“The Future of Work”) waarin ze hun licht laten schijnen op hoe we als mensen in de toekomst met ons werk zullen omgaan en hoe dat werk gaat veranderen. Jan: “Dat rapport definieert niet alleen een aantal beroepscategorieën die met uitsterven bedreigd zijn, het hamert ook nog eens op het almaar toenemende belang van jezelf te herscholen en flexibel te zijn qua trainingen en opleidingen. En eigenlijk herhaalt de geschiedenis zich. Kijk, 150 jaar geleden waren we allemaal agrariërs en er werkten hopen mensen op het land en alles werd manueel gedaan. Ook toen was men al bang dat tractoren en pikdorsers voor enorme werkloosheid en armoede zouden zorgen.”

“Of ken je de Luddites? Dat was een beweging in Engeland in de 19e eeuw, opgericht door ene Nedd Ludd, een wever. Die gingen in de textielfabrieken in het noorden van Engeland de weefgetouwen kapotslaan omdat ze dachten dat die machines hen allemaal straatarm zou maken. Maar dat is nooit gebeurd. Ja, natuurlijk waren er wel mensen die hun baan verloren, maar daar komt iets voor in de plaats. Als je maar de wil hebt om te veranderen en je aan te passen. Eigenlijk is het puur Darwinisme (lacht).”

Het is nu al lastig om sommige profielen aan te trekken, als je hen leerkansen ontzegt, wordt het helemaal moeilijk.

Corona en de leerindustrie

Om af te sluiten, moeten we het natuurlijk ook nog over corona hebben en welke invloed de pandemie op de “leerindustrie” heeft gehad. “Natuurlijk gebruikten wij al wel langer digitale leermiddelen en videotechnologie, maar corona heeft alles toch in een stroomversnelling gebracht”, zegt Nathalie. “Om een idee te geven: op onze verschillende locaties hadden we vroeger meerdere fysieke klaslokalen. De meeste hiervan hebben we nu ingericht als digitale les- en productiestudio’s van waaruit we online trainingen verzorgen.”

Bij de klanten en bedrijven die bit by bit opleidingen volgen was er een duidelijk tweespalt, zegt Jan. “Sommigen konden heel vlot overschakelen naar digitale tools om de opleidingen af te werken, bij anderen kostte het meer overredingskracht. Niet alleen het sociale aspect van die lessen is voor sommigen heel belangrijk, maar soms dacht men ook dat men beter en sneller geholpen zou worden als een lesgever fysiek voor hen staat om hen uit te leggen hoe het moet als ze een probleem hebben. En dat klopt natuurlijk niet. De technologie is ondertussen zo ver dat, als je een probleem hebt, de lesgever perfect je eigen scherm kan overnemen en kan uitleggen hoe het moet.

Is een digitale les dan een 100 procent perfecte vervanging van een fysieke les? Nee, er zijn natuurlijk nog verschillen, maar als je puur kijkt naar kennisoverdracht, dan komt het toch wel meer dan behoorlijk in de buurt, hoor. En dan hebben we het nog niet over het groene aspect gehad: de verplaatsingen en CO2-uitstoot die je bespaart door online te leren.”

Fysieke en digitale les

Er zijn tegenwoordig trouwens ook wel mengvormen ontstaan van fysieke en digitale les, legt Nathalie uit, waarbij je dus eigenlijk the best of both worlds combineert. “Het is die combinatie die het zo aantrekkelijk maakt: lessen op afstand, lessen in kleine groepjes en lessen één op één. Dat brengt nieuwe mogelijkheden mee. Een van de nieuwste trends die we zien, is het onstaan van hybride lesvormen, waarbij een deel van de cursisten fysiek aanwezig is en een ander deel dezelfde les live online meevolgt. En digitaal is ook wel meer dan enkel streamingtools om de lessen te geven. Je krijgt ook mogelijkheden als bijvoorbeeld een digitaal leerplatform waarop alle lessen en het lesmateriaal staat, je krijgt de mogelijkheid om jezelf te testen zodat je je vorderingen kunt bijhouden…eens ze ervan geproefd hebben, willen veel cursisten niet meer terug naar het oude systeem.”

Uiteindelijk leiden al die technologieën naar wat Jan “blended learning” noemt. “Dat is een vorm van gepersonaliseerd, digitaal leren op maat en op snelheid van elke individuele leerling. Of op maat van het bedrijf. En dat kan je voor alle mogelijke doeleinden inzetten, van het aanleren van individuele IT-tools tot het onder de knie krijgen van nieuwe werkwijzen die in het bedrijf geïmplementeerd worden. Het is voor veel mensen een heel aangename manier van leren, maar je moet er ook weer de juiste mindset voor hebben. En die hangt niet alleen van leeftijd af. Het is dus zeker niet de facto zo dat dit alleen iets voor jonge mensen is. Ook de wil om de uitdaging aan te gaan en om nieuwe zaken op te pakken, spelen zeker hun rol.”

03.11.2021
door Fokus Online

In samenwerking met

Bit by bit is al ruim 30 jaar actief in IT-opleidingen, softwareontwikkeling en implementatie consultancy. We adviseren en ondersteunen onder meer HR-, IT-afdelingen en afdelingsmanagers, bij het opzetten van groot- of kleinschalige softwareimplementaties en opleidingstrajecten. Van Microsoft Office over webdesign tot programmeren en CAD, Bit by bit heeft voor elke organisatie de geschikte opleiding op maat.

Ontdek meer

Vorig artikel
Volgend artikel