Niet op vier wielen is minder in de file

‘Samen in de file, ja gezellig’, zo zong Frank Dingenen het in 1993 al. Sindsdien zijn die files nog exponentieel langer geworden en verliezen we er met zijn allen nog meer tijd mee. Hoe gaat een groot bedrijf als BDO gelegen op de Brusselse Ring in Zaventem! hiermee om?

Alsof de duivel ermee gemoeid is, wordt het nut van een interview over het mobiliteitsvraagstuk meteen bevestigd: ik arriveer een kwartier te laat op mijn afspraak met Hans Wilmots, CEO van BDO België. Stilstaand verkeer vanaf Sterrenbeek, wat had je gedacht?

Jullie hebben een vrij innovatief mobiliteitsbeleid geïmplementeerd. Hoe ziet dat eruit?
“Mobiliteit is voor ons een integraal, zeer belangrijk onderdeel van het hr-beleid. Het uitgangspunt is: we proberen het juiste vervoermiddel op het juiste ogenblik aan te bieden. Als iemand opleiding heeft in het centrum van Brussel, zal de trein waarschijnlijk de ideale manier van reizen zijn. Moet hij naar een klant in de provincie, dan is een bedrijfswagen allicht de beste oplossing.”

Het lijkt me niet evident om zoiets in de praktijk te organiseren.
“Klopt, we gebruiken daarvoor een tool van Eurides, een start-up waarin wij participeren. Zij hebben een digitaal platform gemaakt, Vaigo, om een en ander te behappen. Alle mogelijke soorten mobiliteitsoplossingen worden daarin samengebracht met hun respectievelijke apps. Het is dus geen nieuwe oplossing, maar het brengt alle bestaande oplossingen samen. Via Vaigo kun je bijvoorbeeld een ticket van de NMBS aankopen, dat automatisch in het juiste budget terechtkomt en juist wordt gerapporteerd, waardoor er eigenlijk geen stuk papier meer aan te pas komt. Het proces wordt zo ‘ontzorgd’ voor de hr-afdeling. Op die manier kan de werknemer ook tickets kopen voor De Lijn, parkeersessies betalen met 4411, kan hij een deelfiets huren of zelfs een Ubertaxi oproepen. Ook de fietsvergoedingen worden door het systeem geregeld.”

“Mobiliteit is een totaaloefening, dat vergeten bedrijven wel eens.”

En is dat een puur interne tool?
“Nee hoor, we bieden dat ook aan andere bedrijven aan. De VRT is er nu bijvoorbeeld mee bezig, en drinkwatermaatschappij De Watergroep ook. Bovendien zijn we nu aan het praten met een grote internationale multinational, want het platform is dus niet aan een land of nationale vervoersoplossingen gebonden.”

Is het iets wat elk bedrijf kan implementeren?
“Ik denk het wel. Voor een familiebedrijf dat op een gemakkelijk bereikbaar industrieterrein ligt, is het misschien minder voor de hand liggend. Alhoewel: daar kan het weer net een hefboom zijn om mensen aan te moedigen om bijvoorbeeld meer met de fiets naar het werk te komen. Het kan dus overal, je moet er alleen op letten dat je je werknemers er goed in begeleidt. De tool duidelijk uitleggen, de voordelen schetsen, hen ondersteunen… Dat wordt wel eens vergeten. Er komt dus wel een stukje change management bij kijken.”

Vonden jullie het moeilijk om werknemers uit de auto te krijgen?
“Voor sommigen was dat niet evident, nee (lacht). Wij bieden bijvoorbeeld ook flexwerk aan, waarbij werknemers voor een stuk zelf hun werkuren mogen kiezen. Maar zelfs dan nog zagen we dat sommige mensen in het traditionele 9-to-5-schema bleven werken en dus nog altijd in de file stonden. Puur uit gewoonte. Voor ons is dat natuurlijk ook geen voordeel. Er is bij BDO niet veel verloop, maar als mensen vertrekken, ligt de reden heel vaak bij ‘mobilteitsproblemen’.

Ik snap dat ook, het is niet fijn om uren in de file te staan. Vandaar dat er ook een stukje begeleiding en educatie bij komt kijken. Mensen kiezen bijvoorbeeld niet graag voor het openbaar vervoer omdat ze dan soms tien minuten op hun trein moeten wachten. Dan is het aan ons om uit te leggen dat ze onderweg wel rustig verder kunnen werken op hun laptop zodat ze die ‘verloren tijd’ ruimschoots inhalen.”

“Mobiliteit is voor ons een integraal, zeer belangrijk onderdeel van het HR-beleid.”

Goede bereikbaarheid kan ook nieuwe werkkrachten aantrekken.
“Absoluut. Zeker bij jonge werknemers leeft het ecologische aspect sterk. Zij willen daarin gerust hun maatschappelijke verantwoordelijkheid opnemen. En dat stemt mij optimistisch. Als er maar 20 procent minder auto’s op de baan zijn, zouden de files grotendeels opgelost zijn. Daar bestaan genoeg wetenschappelijke studies over.”

Zouden we niet stilaan van de bedrijfswagen af moeten?
“In de huidige fiscale context lijkt me dat eerlijk gezegd toch moeilijk. Het is een van de weinige manieren om fiscaalvriendelijk te verlonen. Je kunt het ook positief bekijken: bedrijfswagens zijn bij de meest groene wagens die er rondrijden. Die vloot wordt veel sneller vervangen dan private wagens, waardoor ze veel moderner en dus zuiniger zijn. Ook bijvoorbeeld elektrische wagens zijn nu nog vaak bedrijfswagens. Ik denk dat we vooral anders met de bedrijfswagen moeten omgaan. Als werknemers hem niet per se nodig hebben, moeten ze leren om hem op stal te laten. En bijvoorbeeld voor de fiets of de trein kiezen. Dat is goed voor het milieu én de bedrijfsefficiëntie.”

Heb je nog tips voor bedrijfsleiders die graag hun mobiliteitsbeleid op de schop willen nemen?
“Je moet goed beseffen dat mobiliteit een totaaloefening is. Soms hoor ik bedrijven zeggen: ‘Ah, we gaan onze werknemers stimuleren om meer met de fiets te komen.’ Ja, dat is prima, maar als driekwart van je personeel op meer dan 30 kilometer van het bedrijf woont en bijna niemand maakt er gebruik van, dan haalt dat allemaal niet zoveel uit. Je moet dus meteen het volledige plaatje bekijken. Je moet ook zorgen dat alle maatregelen goed door het management worden gedragen. Vaak blijft het bij grote verklaringen, waar dan achteraf niks van komt. Zo is het uiteraard niet meer dan dode letter. En dan is ook, zoals ik al aangaf, het change management niet te onderschatten: alles goed uitleggen, de voordelen aangeven en iedereen mee in bad trekken.”

SMART FACT

Wat was je geworden als je niet bij BDO aan de slag was gegaan?
“Ik ben romanist van opleiding en dus bij voorbaat bestemd om in het onderwijs te belanden. Al snel zag ik dat ik meer wou doen dan enkel lesgeven en dus ben ik nog Economie gaan bijstuderen. Heel toevallig ben ik vervolgens in contact gekomen met Frans Samyn, de oprichter van BDO België. Na een eerste gesprek van twee uur mocht ik de dag erop beginnen (lacht). Ik zit hier al van 1991 en ik heb er nog geen seconde spijt van gehad.”