fairtrade
Carrière

Fairtrade: Hoe behulpzaam zijn labels om duurzaam te winkelen en te werken?

10.04.2024
door Lieven Desmet

We vinden duurzaamheid almaar belangrijker. Alleen zien we door de toevloed aan labels op producten en diensten het bos door de bomen niet meer. Bedrijven en retailers moeten hun hele waardeketen transparanter maken. Alleen zo kunnen we als werknemer en consument een bewuste keuze maken.

Belgen besteden steeds meer aandacht aan de duurzaamheid van de producten die ze in hun winkelmand leggen. Ze willen weten waar een product van gemaakt is, en willen oorsprong en productieomstandigheden kennen. Uit een Accenture-onderzoek onder 35.000 mensen in 35 landen bleek dat 62 procent van mening is dat het vermogen van merken om ethische waarden en authenticiteit aan te tonen, een rechtstreekse invloed heeft op consumptiepatronen. Mensen willen dus graag weten wat merken doen om hun toeleveringsketens duurzamer te maken. Alleen wordt het hen daarbij niet altijd makkelijk gemaakt. Er is immers een wildgroei aan labels en andere claims. “Dat klopt en dat zorgt voor keuzestress”, zegt Philippe Weiler, de CEO van Fairtrade Belgium. “Verscheidene bedrijven en brands hanteren labels, waarvan de onafhankelijkheid of claim in vraag kan worden gesteld.”

Onderzoek naar reputatie en geloofwaardigheid toont aan dat 89% van de Belgen het zwart-blauw-groen logo van Fairtrade herkennen, en het ook vertrouwen. Het label laat hen toe om gemakkelijk te beslissen of een product op verantwoorde wijze is gemaakt. Zo’n 10% van de mensen zijn echte diehards, die heel bewust gecertificeerde producten kopen, weet Philippe Weiler. “Eenzelfde percentage krijgen we niet of nauwelijks in beweging. Dat betekent dat het gros van de bevolking wel bereid is om duurzaam te consumeren, zelfs bereid is om iets meer te betalen daarvoor. Maar ze willen niet te veel compromissen sluiten daarvoor. Prijs, kwaliteit en versheid zijn de Heilige Drievuldigheid van de consument.”

Het gros van de bevolking is bereid om duurzaam te consumeren.

- Philippe Weiler, de CEO van Fairtrade Belgium

Ethischere economie

Investeren in duurzaamheid heeft een kost op korte termijn en verdient zich pas terug op lange termijn. Maar er is geen weg terug: “Hoe meer de impact van klimaat en migratie voelbaar wordt, hoe meer politiek en beleid gaan reageren met wetgeving. Bedrijven worden verplicht om te rapporteren over hun vooruitgang op het vlak van duurzaamheid.

Als businessfilosoof in de denktank Etion, het forum voor geëngageerd ondernemen, onderzoekt Jochanan Eynikel al jarenlang thema’s op het raakvlak van ethiek, economie, arbeid en zingeving. “Het belang van eerlijke handelspraktijken neemt almaar toe. De samenleving is kritischer geworden, maar we weten vandaag ook veel meer dan vroeger. We zijn met z’n allen moreel volwassener geworden”, beschrijft Jochanan Eynikel die evolutie.

Zelfs ondernemingen die het niet al te nauw nemen, plaatsen zichzelf wel in de lijn van de duurzaamheidsgedachte. “Dat betekent dat eerlijk ondernemen de norm is geworden. Iets waar je hoort aan te beantwoorden. Authenticiteit is daarbij belangrijk, anders wordt het heel snel doorgeprikt, en als je door de mand valt is de reputatieschade soms niet te overzien. Bedrijven komen er niet met enkel een mooi verhaaltje om wat meer producten te verkopen of wat makkelijker talent aan te trekken, het draait om de reële organisatiecultuur”, aldus Eynikel. Verantwoording ging vroeger meer over het minimaliseren van de negatieve effecten, vandaag is het meer het maximaliseren van de impact. “Wat kan ik bijdragen?”

Dat we als consument en werknemer – op zoek naar de laagste prijs – soms botsen met onze rol als burger – die duurzaamheid hoog in het vaandel draagt – is niet meteen een tegenstelling, vindt Eynikel. “Dat is de trade-off: als u zegt dat duurzaamheid voor u belangrijk is, berokkent u dat geen schade. Pas wanneer u in de winkel staat en de duurzame producten duurder blijken te zijn, betaalt u letterlijk de prijs van uw nobel streven.” Al is dat langzaamaan ook aan het veranderen. Vroeger was Fairtrade een heus nicheproduct, terwijl het vandaag in tal van supermarkten is ingeburgerd. “Het is niet langer voor de overtuigde diehards alleen”, aldus Jochanan Eynikel. “De economie is in zijn geheel veel ethischer geworden, al is er zeker nog verbetering mogelijk.”

Vorig artikel
Volgend artikel